ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin “260 Haklar” hesabının bilançoda sıfır görünmesini ele almıştır. Belediyenin, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ve belirli alanlarda tanınan hakları dolayısıyla 13.851.174,56 TL değerinde maddi olmayan duran varlığı bulunmasına rağmen, bu varlıkların kaydı yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların izlenmesi ve kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan incelemede, belediyenin mevcut haklarının devam etmesine rağmen, 260 Haklar hesabının kapatıldığı ve bu nedenle bilançoda sıfır olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Belediyenin sahip olduğu maddi olmayan duran varlıkların doğru bir şekilde 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi ve birikmiş amortismanların da 268 Birikmiş Amortismanlar hesabına aktarılması gerekmektedir.

Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin düzeltme kaydının yapıldığını belirtse de, bu işlemin 2025 yılında gerçekleşmesi, 2024 yılı mali tablolarına herhangi bir etki sağlamamaktadır. Dolayısıyla, belediyenin mali durumu ve hesapları açısından önemli bir uyumsuzluk söz konusudur.

BULGU: Haklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler nedeniyle sahip olduğu maddi olmayan duran varlığı bulunmasına rağmen “260 Haklar” hesabının bilançoda sıfır olduğu görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesinde bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. 211’inci maddesinde ise hesabın işleyişi ile ilgili borç ve alacak kayıtlarının nasıl yapılması gerektiği açıklanmıştır. 215’inci maddesinde de maddi olmayan duran varlıklara ilişkin 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının işleyişi düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde 13.851.174,56 TL değerinde 260 Haklar Hesabında kayıtlı maddi olmayan duran varlığı bulunmasına rağmen yıl sonunda belediyenin mevcut hakları ortadan kalkmamasına rağmen 260 Haklar hesabına alacak 268 Birikmiş Amortismanlar hesabına borç kaydedilmek suretiyle 260 Haklar hesabının kapatıldığı ve bu nedenle bilançoda sıfır göründüğü tespit edilmiştir. Belediyenin mevcut hakları ortadan kalkmadan yapılan bu işlem anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, Belediyenin sahip olduğu 13.851.174,56 TL değerindeki maddi olmayan duran varlığın 260 Haklar Hesabına ve ilgili maddi olmayan duran varlık için ayrılmış bulunan birikmiş amortismanın da 268 Birikmiş Amortismanlar hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu husus ile ilgili düzeltme kaydı yapıldığı ifade edilse de, söz konusu kayıt işlemi 2025 yılında yapıldığından 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır.