|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, harcama birimleri tarafından açılan banka hesaplarının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, 7 il müdürlüğü ve bağlı kuruluşların banka hesap ekstrelerinde, harcama birimlerinin açtığı birçok mevduat hesabının bulunduğu ancak bu hesapların bakiyelerinin muhasebe kayıtlarıyla örtüşmediği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hükümlere göre, kamu idaresinin mali durumunun doğru bir şekilde yansıtılması için tüm banka hesaplarının kayıt altına alınması gerekmektedir.
Ayrıca, harcama birimlerinin banka ekstrelerini muhasebe birimlerine düzenli olarak iletmemesi, hesap bakiyelerinin izlenmesini zorlaştırmaktadır. 31 Aralık 2021 itibarıyla, seçilen 7 il müdürlüğü ve bağlı kuruluşlar tarafından açılan toplam 347 banka hesabında 10.421.866,35 TL bakiye bulunmuştur. Sayıştay Başkanlığı Veri Analiz Sistemi (VERA) üzerinden yapılan analizler, muhasebe kayıtlarındaki tutarların, hesap ekstrelerindeki tutarlardan daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Bakanlık, il müdürlükleri tarafından bu durumla ilgili çalışmaların başlatıldığını ve banka hesapları ile muhasebe kayıtlarının tutarlılığını sağlamak için gerekli işlemlerin yapıldığını belirtmiştir. Bu bağlamda, mali tabloların güvenilirliği için harcama birimleri tarafından açılan banka hesaplarının düzenli olarak takip edilmesi ve ekstrelerin zamanında muhasebe birimlerine ulaştırılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Harcama Birimlerince Açılan Banka Hesaplarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın 7 il müdürlüğü ve bu illerde bulunan kuruluşların yıl sonu banka hesap ekstreleri incelendiğinde, harcama birimleri tarafından bankalarda açılan çok sayıda mevduat hesabı bulunduğu ancak bu hesaplarda bulunan bakiyelerin muhasebe kayıtlarıyla uyuşmadığı ve bu hesapların muhasebe müdürlüklerince sistem üzerinden izlenemediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde açıklanan bilanço ilkeleri uyarınca kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinde 102 Banka Hesabının muhasebe birimleri adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya tahsil için verilen çeklerden tahsil işlemi tamamlananlar ile muhasebe birimlerince düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde Kurumun mali durumunun gerçeğe uygun olarak yansıtılabilmesi için Kurum adına açılan tüm banka hesaplarındaki tutarların 102 Banka Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Banka hesaplarında bulunan tutarların tam olarak muhasebe kayıtlarında yansıtılabilmesi ise banka hesabının açıldığı harcama biriminin banka ekstrelerini muhasebe birimine göndermesiyle mümkün olacaktır.
Ancak bu düzenlemelere rağmen, bankalardan, aktarmalarla ilgili ekstrelerin her ay sonunda düzenli gönderilmediği ve harcama birimi yetkililerince de belirli periyotlarda banka hesap bakiyelerinin kontrol edilerek muhasebe müdürlüklerine muhasebe kayıtlarının yaptırılmadığı görülmüştür. Nitekim seçilen 7 il müdürlüğü ve bu illerde bulunan bağlı kuruluşlar tarafından gönderilen kendi adlarına açılmış toplam 347 adet banka hesabında 31.12.2021 tarihi itibariyle toplam 10.421.866,35 TL bakiye bulunduğu tespit edilmiştir. İller itibariyle 102 Banka Hesabının bakiyelerine ilişkin Sayıştay Başkanlığı Veri Analiz Sistemi (VERA) üzerinde yapılan analizlerde ise 7 ilde de hesap ekstrelerinde belirtilen tutarların muhasebe kayıtlarında belirtilen tutarlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Bakanlık cevabında il müdürlükleri tarafından konuya ilişkin çalışma başlatıldığı ve banka hesapları ile muhasebe kayıtlarının tutarlılığını sağlamaya yönelik işlemlerin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından Bakanlığa bağlı harcama birimleri adına açılan banka hesaplarının ildeki harcama ve muhasebe yetkililerince takip edilmesi, banka hesap ekstrelerinin mevzuatta öngörülen sürelerde muhasebe birimlerine ulaştırılması ve 102 Banka Hesabının gerçeğe uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir.