|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin harcama birimleri ve mali hizmetler biriminin ön mali kontrol süreçlerini yeterince yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Mevzuat gereği, gerçekleştirme görevlileri tarafından ödeme emri belgeleri üzerinde “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” ibaresinin yer alması gerektiği halde, bu uygulamanın eksik olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Kontrol ve Yönetimi Kanunu’nun ilgili maddeleri, harcama birimlerinin işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında gerekli kontrollerin yapılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde, harcama birimlerinde süreç kontrolü sağlanmalı ve her işlem, önceki işlemlerin kontrolünü de içerecek şekilde tasarlanmalıdır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, harcama birimleri ve mali hizmetler birimi tarafından ön mali kontrol işlemlerinin gerçekleştirilmediği ve ödeme emri belgelerinin gerekli şerh olmadan imzalandığı görülmüştür. Bu durum, yasal düzenlemelere aykırıdır ve harcama birimlerinin mali işlemlerinde dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Kamu İdaresi’nin harcama birimleri ve mali hizmetler birimi, ön mali kontrol süreçlerini eksiksiz bir şekilde uygulamak zorundadır. Gerçekleştirme görevlileri, ödeme emri belgeleri üzerinde gerekli kontrol şerhlerini düşerek imza atmalıdır. Bu, mali işlemlerin güvenilirliğini artıracak ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlayacaktır. |
BULGU: Harcama Birimlerince Ön Mali Kontrol Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin harcama birimleri ve mali hizmetler birimince, mevzuatında belirtilen şekilde ön mali kontrol yapılmadığı ve gerçekleştirme görevlileri tarafından ödeme emri belgesi üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Kontrol ve Yönetimi Kanunu’nun “Ön Mali Kontrol” başlıklı 58’inci maddesinde; harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılacak asgari kontroller ve mali hizmetler birimi tarafından ön mali kontrole tabi tutulacak mali karar ve işlemlerin usul ve esasları ile ön mali kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan 31.12.2005 tarihli ve 26040 Mükerrer 3 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Ön Mali Kontrol Süreci” başlıklı 12’nci maddesinde; harcama birimlerinde süreç kontrolünün yapılacağı, süreç kontrolünde, her bir işlemin daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanacağı ve uygulanacağı, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceği, süreç kontrolünü sağlamak amacıyla mali işlemlerin süreç akış şemasının hazırlanacağı ve üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulacağı, harcama yetkililerinin, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendireceği, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacağı, bu gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılan kontrol sonucunda, ödeme emri belgesi üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşülerek imzalanacağı ifade edilmiştir.
Aynı Usul ve Esaslar’ın “Kontrol Usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde ise; harcama birimlerinde ve mali hizmetler biriminde yapılan kontrol sonucunda, mali karar ve işlemin uygun görülmesi halinde, dayanak belgenin üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhinin düşüleceği veya yazılı görüş düzenleneceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresinin hesap ve işlemleri incelendiğinde harcama birimleri ve mali hizmetler birimi tarafından herhangi bir ön mali kontrol işleminin yapılmadığı ve gerçekleştirme görevlileri tarafından, ödeme emri belgeleri üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhinin düşülmeden imzalandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler çerçevesinde Kamu İdaresinin harcama birimleri ve mali hizmetler birimince ön mali kontrol işlemlerinin yapılması ve gerçekleştirme görevlileri tarafından, ödeme emri belgesi üzerine “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhinin düşülerek imzalanması gerekmektedir.