|
ÖZET: Harcama yetkisinin, harcama birimlerinin üst yöneticilerinde olmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, belediye başkanlarının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu, bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisini harcama yetkilisi olarak belirlemektedir.
Harcama yetkililerinin belirlenmesine ilişkin 1 seri numaralı Genel Tebliğ, bütçe sınıflandırmasının harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, harcama yetkisinin birleştirilmesi, yalnızca İçişleri Bakanlığı’nın uygun görüşü ve üst yöneticinin onayı ile mümkün olmaktadır. Bu durum, üst yönetici ile harcama birimleri arasında yönetim kademesi bulunması şartıyla geçerlidir. Nüfusu 10.000’in üzerindeki ilçelerde, belediye başkanlarının harcama yetkilisi olması gerektiği belirtilmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, ilgili belediyelerde harcama yetkisinin doğru bir şekilde kullanılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu bulgu doğrultusunda gerekli düzenlemelerin yapılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, her harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Harcama Yetkisinin Harcama Biriminin Üst Yöneticisinde Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye başkanının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde; “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”
denilmektedir.
5018 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “Harcama Yetkililerinin Belirlenmesi” başlıklı 2’nci bölümünde; 5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olarak belirlendiği, bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırmasının harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olduğu ifade edilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Harcama yetkisinin birleştirilmesine ilişkin olarak söz konusu Tebliğ’de;
“Teşkilat yapısında üst yönetici ile harcama birimleri arasında yönetim kademesi yer almak şartıyla, bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimlerinin harcama yetkisi harcama türleri itibarıyla kısmen veya tamamen; , mahalli idarelerde ise İçişleri Bakanlığının uygun
görüşü ve üst yöneticinin onayı ile bir üst yönetim kademesinde birleştirilebilir. Üst yönetici ve yardımcılarına harcama yetkisinin birleştirilmesi suretiyle harcama yetkisi verilemez.”
şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükmü ve belirtilen tebliğ birlikte değerlendirildiğinde; birim amirlerinin harcama yetkilisi olmalarının esas olduğu, ancak, kasaba belediyeleri ile nüfusu 10.000’in altındaki ilçe ve ilk kademe belediyelerinde harcama yetkililerinin belediye başkanları olabileceği, harcama yetkisinin birleştirilebilmesinin ancak İl Özel İdareleri ve Büyükşehir Belediyelerinde mümkün olabileceği, çünkü harcama birimi ile üst yönetim arasında bir makam (Genel Sekreterlik) ancak bu idarelerde bulunduğu, üst yöneticinin, birimlerin harcama yetkilerini kendisinde veya yardımcılarında toplama ihtimaline karşı da yine yukarıda belirtilen düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, nüfusu 10.000’in üstündeki ilçede görev yapan belediye başkanının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olması gerekmektedir.