|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde harcama yetkisinin üst yöneticilerde olmaması gerektiğini ortaya koymaktadır. İncelemeler sonucunda, nüfusu 10.000’in üzerindeki bir ilçede belediye başkanının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 31. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 63. maddesi, bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğunu belirtmektedir.
Harcama yetkililerinin belirlenmesine dair 1 seri numaralı Genel Tebliğ, bütçe sınıflandırmasının harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, harcama yetkisinin birleştirilmesi yalnızca il özel idareleri ve büyükşehir belediyelerinde mümkün olup, bu durumlarda üst yönetim ile harcama birimleri arasında bir yönetim kademesi bulunması gerekmektedir. Sonuç olarak, her harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olması gerektiği, ancak belirli koşullar altında bu yetkinin belediye başkanları tarafından kullanılabileceği ifade edilmektedir. Kamu idaresi, bulgular doğrultusunda gerekli düzenlemeleri yapma niyetinde olduğunu belirtmiştir. |
BULGU: Harcama Yetkisinin Harcama Biriminin Üst Yöneticisinde Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye başkanının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” başlıklı 31’inci maddesinde, “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63’üncü maddesinde; “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.”
Denilmektedir.
5018 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1 seri numaralı Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in “Harcama Yetkililerinin Belirlenmesi” başlıklı 2’nci bölümünde; 5018 sayılı Kanun’un 31’inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olarak belirlendiği, bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırmasının harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olduğu ifade edilerek harcama yetkisinin kim tarafından kullanılacağı açıkça belirtilmiştir.
Harcama yetkisinin birleştirilmesine ilişkin olarak söz konusu Tebliğ’de;
“Teşkilat yapısında üst yönetici ile harcama birimleri arasında yönetim kademesi yer almak şartıyla, bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama birimlerinin harcama yetkisi harcama türleri itibarıyla kısmen veya tamamen; , mahalli idarelerde ise İçişleri Bakanlığının uygun
görüşü ve üst yöneticinin onayı ile bir üst yönetim kademesinde birleştirilebilir. Üst yönetici ve yardımcılarına harcama yetkisinin birleştirilmesi suretiyle harcama yetkisi verilemez.”
şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.
5018 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen hükmü ve belirtilen tebliğ birlikte değerlendirildiğinde; birim amirlerinin harcama yetkilisi olmalarının esas olduğu, ancak, kasaba belediyeleri ile nüfusu 10.000’in altındaki ilçe ve ilk kademe belediyelerinde harcama yetkililerinin belediye başkanları olabileceği, harcama yetkisinin birleştirilebilmesinin ancak il özel idareleri ve büyükşehir belediyelerinde mümkün olabileceği, çünkü harcama birimi ile üst yönetim arasında bir makam (genel sekreterlik) ancak bu idarelerde bulunduğu, üst yöneticinin, birimlerin harcama yetkilerini kendisinde veya yardımcılarında toplama ihtimaline karşı da yine yukarıda belirtilen düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, nüfusu 10.000’in üstündeki ilçede görev yapan belediye başkanının tüm ödeme emri belgelerinde ve muhasebe işlem fişlerinde harcama yetkilisi olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olması gerekmektedir.