|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir bağlı idaresinin harcamalara katılma payları uygulamalarında mevzuata uygun hareket etmediğini ortaya koymuştur. Yenilenen su tesisleri ve kanalizasyon hatlarına ilişkin yapılan harcamalar için katılma payı tahakkuk ettirilmemiştir. Ayrıca, bu harcamalara tabi gayrimenkullerin listesi ilgili tapu dairelerine bildirilmemiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87 ve 88’inci maddeleri, kanalizasyon ve su tesisleri için katılma paylarının alınmasını zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik hükümlerine göre, harcamalara katılma payları her yıl Nisan ve Ekim aylarında tahsil edilmelidir. Ancak, yapılan incelemelerde, yalnızca yeni içme suyu ve kanalizasyon hatları için tahakkuk işlemi yapıldığı, mevcut tesislerin yenilenmesi için bu sürecin uygulanmadığı tespit edilmiştir. İdarenin açıklamalarında, yenileme ve ıslah işlemlerinde ücret alınmadığı belirtilse de, bu durum mevcut mevzuatla çelişmektedir. Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının tahakkuku, yalnızca yeni hat yapımında değil, aynı zamanda yenilenen hatlara yapılan harcamalar için de gerçekleştirilmelidir. Ayrıca, bu harcamalara tabi gayrimenkullerin listelerinin zamanında ilgili tapu dairelerine iletilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Harcamalara Katılma Paylarına İlişkin Uygulamaların Mevzuata Uygun Yürütülmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yenilenen su tesisi ve kanalizasyon hatlarına yapılan harcamalar için katılma payı tahakkukunun yapılmadığı ve harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin İdarece ilgili tapu dairelerine bildirilmediği görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 87’nci maddesinde;
“Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni kanalizasyon tesisi yapılması,
b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında o yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un “Su Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 88’inci maddesinde ise; “Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce beldede aşağıdaki şekillerde su tesisleri yapılması halinde, dağıtımın yapıldığı saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden, Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni içmesuyu şebeke tesisleri yapılması,
b) Mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı.
Birden fazla yol kenarında bulunan gayrimenkullere ait payın hesabında, bunların yalnız suya bağlandıkları yol üzerindeki uzunlukları esas alınır.” hükmü yer almaktadır.
21.08.1981 tarih ve 17435 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in “Tahsil şekli” başlıklı 22’nci maddesinde, “Harcamalara katılma payları belediyelerce veya bunlara bağlı kuruluşlarca, bu Yönetmelikte yer alan esaslara göre hesaplanarak ilan ve tebliğ edildiği yılı izleyen yıldan itibaren her yıl Nisan ve Ekim aylarında olmak üzere iki yılda ve dört eşit taksitte tahsil olunur. Bu paylar peşin ödemelerde tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil olunur.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Tapu Dairelerinin Sorumluluğu” başlıklı 24’üncü maddesinde ise; “Harcamalara Katılma Payına tabi gayrimenkullerin bir listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirilir. Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere ilgili Belediyeyi haberdar eder. Pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz.” hükmü yer almakta olup bu husus Belediye Gelirleri Kanunu’nun harcamalara katılma payının tahsil şeklini düzenleyen 93’üncü maddesinde de aynen yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, İdarenin sadece yeni içme suyu şebekesi ve yeni kanalizasyon hattı şebekesi yapımında yukarıda belirtilen payları tahakkuk ve tahsil ettiği, mevcut su ve kanalizasyon şebekelerinin yenilenmesi için yapılan harcamalara katılma payının tahakkukun yapılmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi ilgili tapu dairelerine bildirilmemiştir.
İdare tarafından verilen cevapta, her ne kadar Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliğinin 28’inci maddesi, gereği yenileme, ıslah, tevsi yapılan yerlerde abonelerden veya herhangi bir su aboneliği henüz bulunmayan gayrimenkullerden ücret alınmadığı ve parsel sınırları içerisinde hizmet verilen yerlerde tüm harcamalar parsel sahiplerine fatura edildiği ifade edilse de anılan yönetmeliğin 28’inci maddesi su ve atıksu tesislerine ilişkin bakım bedelini içermektedir. Oysaki bulguda, yenilenen su tesisi ve kanalizasyon hatlarına yapılan harcamalar için katılma payı tahakkukunun yapılmaması ve harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin İdarece ilgili tapu dairelerine bildirilmemesi ele alınmıştır.
Sonuç olarak, harcamalara katılma paylarının tahakkuku sadece yeni hat yapımında değil aynı zamanda yenilenen hatlara yapılan harcamalar için de katılma payı tahakkuku yapılmalı ve tahakkuku yapılan harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesinin ilgili tapu dairesine zamanında bildirilmesi gerekmektedir.