ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyeleri’nin yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimlerinde harcırah unsuru olmayan masrafların yer aldığını ortaya koymuştur. Bu masraflar için iş avansı yerine personel avansı kullanıldığı tespit edilmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 5. maddesi, harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masraflarından oluştuğunu belirtmektedir. Ayrıca, geçici görev yolluğunda yalnızca harcırah unsurları olan yol masrafı ve konaklama bedelinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, geçici görev yolluğu bildirimlerine otopark bedeli, yakıt masrafları ve yedek parça alımları gibi harcırah unsuru olmayan giderlerin eklendiği ve bu işlemler için 160 İş Avansları Hesabı yerine 161 Personel Avansları Hesabı’nın kullanıldığı görülmüştür. 27.05.2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de iş ve personel avanslarının izlenmesiyle ilgili düzenlemeler yer almaktadır.

Kamu İdaresi, Harcırah Kanunu’na aykırı işlemlere dikkat edileceğini belirtmiş ve yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimlerinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu durum, harcırah uygulamalarının daha şeffaf ve doğru bir şekilde yürütülmesi açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Harcırah Bildirimlerinde Harcıraha Konu Olmayan Unsurların Beyan Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimlerinde harcırahın unsuru olmayan masraflara yer verildiği; bu masraflar için iş avansı yerine personel avansı kullanıldığı görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5’inci maddesinde harcırahın yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından oluştuğu; aynı Kanun’un “Muvakkat Vazife Harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verileceği; “Harcırah Hesabında Esas Tutulacak Yol” başlıklı 6’ncı maddesinde ise harcırahın, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verileceği belirtilmiştir.

27.05.2016 tarihli ve 29724 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 124’üncü maddesinin ilk fıkrasında 160 İş Avans ve Kredileri hesabının kurumun mevzuatı gereğince verilen iş avans ve kredilerinin izlenmesi için kullanılacağından; aynı Yönetmelik’in “Hesabın niteliği” başlıklı 127’nci Maddesinde 161 Personel avansları hesabının verilen sürekli ve geçici görev yolluğu avansları ile ödeme gününden önce ödenmesine karar verilen maaş ve ücret ödemeleri karşılığı verilen avansların izlenmesi için kullanılacağından bahsedilmiştir.

Yine 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun “Yurtiçinde verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 33’üncü maddesinin (d) fıkrasında yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmının ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

15.08.2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Yurtiçi geçici görev yolluğu” başlıklı 19’uncu maddesinin (c) bendinde yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin faturanın, yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesine ilişkin ödeme belgesine ekleneceğinden bahsedilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimine sadece harcırahın unsurları olan yol masrafı, konaklama bedeli, mutat taşıt ücreti gibi unsurların eklenebileceği, geçici görev yolluğu avanslarının 161 Personel Avansları Hesabında izleneceği ve yatacak yer temini ücretinin ödenebilmesi için belgelendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, geçici görev yolluğu bildirimlerine harcırah unsuru olmayan otopark bedeli, yakıt bedeli, yedek parça alımı gibi bedellerin beyan edildiği ve bu işler için 160 İş Avansları Hesabının kullanılması gerekirken 161 Personel Avansları Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, Harcırah Kanunu’na uygun olmayan iş ve işlemlere dikkat edileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından yurtiçi geçici görev yolluğu bildirimlerinin mevzuata uygun olarak düzenlenip muhasebeleştirilmesinin sağlanması gerekmektedir.