ÖZET: Meram Tıp Fakültesi Hastanesi’nin 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, tedavi hizmetleri satışından kaynaklanan senetli alacakların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı ve bu alacakların takibi için bir sistemin mevcut olmadığı belirlenmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, alacak senetlerinin izlenmesi için 121 Alacak Senetleri Hesabı’nın kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, ödeme süresi geçmiş alacakların takip edilmesi amacıyla 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı’nın da devreye alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemeler sonucunda, hastanenin 2023 yılı itibarıyla 562.319,78 TL tutarında taahhütlü alacağının 121 Alacak Senetleri Hesabı’nda kaydedilmediği ve bu alacakların tahsili için herhangi bir sistemin oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Senetli alacakların mali tablolarda yer almaması, yıllar içinde bu alacakların takibini zorlaştırmakta ve tahsilat süreçlerinde sorunlara yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgularla ilgili gerekli işlemleri gerçekleştirmiş ve tespit edilen durum, 29.01.2024 tarihli muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.

BULGU: Hastanenin Taahhütlü Alacaklarının Kayıt, Takip ve Muhasebeleştirilmesinin Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Meram Tıp Fakültesi Hastanesinin, tedavi hizmetleri satışından kaynaklı senetli alacaklarından, henüz tahsil edilmeyen ya da takipli hale gelenlerin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı ve bu alacaklarla ilgili kontrol sağlayan bir sistemin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
“Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde, “Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır.”,
121 Alacak Senetleri Hesabının niteliğinin açıklandığı 98’inci maddesinde,“Alacak senetleri hesabı, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan senede bağlanmış alacakların izlenmesi için kullanılır.”,
128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının niteliğinin açıklandığı 109’uncu maddesinde, “(1) Şüpheli ticari alacaklar hesabı, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılır.”
Denilmektedir.
Buna göre, Hastanenin tedavi hizmeti satışlarından kaynaklı senetli alacaklarının takip edilmesi amacıyla, 121 Alacak Senetleri Hesabına kaydedilmesi, kaydı yapılan senetli alacaklardan birden fazla istenenler ile dava veya icra safhasına aktarılanların ise, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde hastane tarafından verilen hizmetler dolayısı ile 2023 yılı sonu itibariyle oluşan 562.319,78 TL taahhütlü alacağın, 121 Alacak Senetleri Hesabında izlenmediği ve bu alacakların ilgili kişi ve kurumlardan tahsili için herhangi bir sistem oluşturulmadığı tespit edilmiştir.
Senetli alacakların mali tablolarda yer almaması, bu alacakların yıllar itibariyle takibinin yapılmasını güçleştirmekte ve tahsilinde zafiyetlere neden olmaktadır.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir.
Söz konusu tespit; kurum tarafından 29.01.2024 tarih ve 652 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.