|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri üzerinde yapılan incelemelerde, hayvan barınaklarının bulunmadığını ve bu amaçla gerekli bütçe ödeneklerinin ayrılmadığını ortaya koymuştur. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 6. maddesi, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunmasını öngörmekte; 7527 sayılı kanun ile bu yükümlülükler yerel yönetimlere daha net bir şekilde aktarılmıştır. Yeni düzenlemeye göre, sahipsiz hayvanların, yerel yönetimler tarafından kurulan veya izin verilen bakımevlerine götürülmesi zorunludur.
Kanunun Ek 1. maddesi, büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 25 bini aşan diğer belediyelerin, sahipsiz hayvanların korunması ve rehabilitasyonu için bakımevleri kurma zorunluluğunu belirtmektedir. Ayrıca, bu belediyelere 31.12.2028 tarihine kadar mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirme ve yeni bakımevleri kurma görevi verilmiştir. Ancak, 2024 yılı taşınmaz kayıtları incelendiğinde, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı ve bütçeden gerekli ödeneğin ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, gelecekte bu konuda gerekli ödeneğin ayrılacağını belirtmiş olsa da, hayvanların iyi koşullarda yaşamalarını sağlamak ve onlara uygun muamele edilmesini temin etmek amacıyla, bütçeden pay ayrılması gerekmektedir. Bu durum, hayvanların korunması ve rehabilitasyonu için gerekli adımların atılmasını zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: Hayvan Bakımevleri Bulunmaması ve Kurulmasına Yönelik Olarak İlgili Yıl Bütçelerinde Ödenek Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare taşınmazları üzerinde yapılan incelemelerde Belediyeye ait hayvan barınağı bulunmadığı ve bu amaçla ayrılması gereken payların ayrılmadığı tespit edilmiştir.
24.06.2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun “Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan ifade 7527 sayılı ve 30.07.2024 tarihli Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 3’üncü maddesi ile “Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Bakımevlerine alınan hayvanlar Bakanlık veri sistemine kaydedilir ve rehabilite edilen köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılır.” şeklinde değiştirilerek sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanlarla ilgili yerel yönetimlere düşen yeni görevlerin bir kısmı belirtilmektedir.
Aynı Kanun’un “Yerel yönetimlerin sorumluluğu” başlıklı Ek 1’inci maddesinde ise; Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve sahiplendirilinceye kadar bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kuracağı belirtilmektedir.
Hayvanları Koruma Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesi ile; büyükşehir belediyeleri, Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar ek 1 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle görevlendirilmiştir.
İdarenin 2024 yılı taşınmaz kayıtları incelendiğinde nüfus kriteri sebebiyle 31.12.2028 tarihine kadar tamamlanması gereken hayvan barınağı ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmadığı,
Geçici 4’üncü maddede yer verilen;
“Belediyeler 31/12/2028 tarihine kadar birinci fıkra gereğince hayvan bakımevleri kurmak, rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmek ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilinceye kadar bakmak için kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayırır. Bu oran büyükşehir belediyelerinde binde üç olarak uygulanır. Bu fıkra uyarınca ayrılan ödenekler başka bir amaç için kullanılamaz.”
Hükmü uyarınca ise bütçeden herhangi bir pay ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresince ilgili ödeneğin ayrıldığı, bundan sonraki süreçlerde gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, hayvanların rahat yaşamalarını ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini amaçlayan Kanun’un ilgili hükümlerine uygun olarak hayvan bakımevini kurabilmesi ve rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirilmesine yönelik giderlerin karşılanabilmesi için bütçeden pay ayırma işlemine başlanması gerekmektedir.