|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin hayvan bakımevleri kurma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ortaya koymaktadır. Rapor, belediyenin bu amaçla gerekli bütçe kaynağını ayırmadığını ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesinde belirlenen yükümlülükleri ihlal ettiğini göstermektedir. Kanun, büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan belediyelere, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması ve rehabilitasyonu için hayvan bakımevleri kurma zorunluluğu getirmektedir.
Belediyelerin, 31 Aralık 2028 tarihine kadar bu yükümlülükleri yerine getirmesi ve kesinleşmiş bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayırması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin henüz bu bakımevlerini kurmadığı ve gerekli bütçeyi ayırmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, Adana Orman Bölge Müdürlüğü’nden yer tahsisi için gerekli izinlerin alındığını ve işlemlerin devam ettiğini belirtmiştir. Yer tahsisi sağlandığında, hayvan bakımevinin inşasına hızla başlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, sokak hayvanlarının bakımı ve rehabilitasyonu için belediyenin, 5199 sayılı Kanun hükümlerine uygun tedbirleri acilen hayata geçirmesi gerekmektedir. Bu durum, hayvanların korunması ve toplumda hayvan hakları bilincinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hayvan Bakımevlerinin Kurulmamış Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından hayvan bakımevlerinin kurulmadığı, sorumluluğunda olan bu göreve yönelik harcamalar için 2024 yılı bütçesinde, kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayrılmadığı görülmüştür.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun “Belediyelerin sorumluluğu” başlıklı Ek 1’inci maddesinde;
“Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve sahiplendirilinceye kadar bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurar. (…)” denilmektedir.
Aynı Kanun’un geçici 4’üncü maddesinde de;
“Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31/12/2028 tarihine kadar ek 1 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlüdür.
Belediyeler 31/12/2028 tarihine kadar birinci fıkra gereğince hayvan bakımevleri kurmak, rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmek ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilinceye kadar bakmak için kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayırır. Bu oran büyükşehir belediyelerinde binde üç olarak uygulanır. Bu fıkra uyarınca ayrılan ödenekler başka bir amaç için kullanılamaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerden; Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyelerin sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve sahiplendirilinceye kadar bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla amacıyla hayvan bakımevleri kurmakla yükümlü oldukları ve bu yükümlülüklerin 31/12/2028 tarihine kadar yerine getirilmesi gerektiği, belediyelerin hayvan bakımevleri kurmak, rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmek ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilinceye kadar bakmak için kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayıracakları ve ayrılan bu kaynakların başka bir amaç için kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediyenin henüz yasal düzenleme gereği kurulması gereken hayvan bakımevlerini kurmadığı ve 2024 yılı bütçesinde 5199 sayılı Kanun ile öngörülen kaynağı ayırmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Adana Orman Bölge Müdürlüğünden yer tahsisi hususunda gerekli ön izinlerin alınması için 22.04.2025 tarih ve 341456 sayılı yazı ile talepte bulunulduğu, yer tahsisi ve ön izin ile ilgili işlemlerin devam etmekte olduğu, mevzuatta uygun olarak 2025 yılında Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde ödenek ayrıldığı belirtilerek yer tahsisi sağlanması durumunda hayvan bakımevinin yapımına ivedilikle başlanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre sokak hayvanlarının bakımı, rehabilitasyonu ve ıslahı için Belediyenin yerine getirmekle sorumlu tutulduğu hususlarda, 5199 sayılı Kanun hükümlerine uygun tedbirlerin uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir.