|
ÖZET: Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesinde, sahipsiz veya tehlike arz eden hayvanların korunması ve rehabilitasyonu amacıyla hayvan bakımevlerinin kurulması zorunludur. Ancak, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin bu yükümlülüğü yerine getirmediğini ve gerekli bütçe kaynaklarını ayırmadığını ortaya koymuştur. 7332 sayılı kanun ile 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’na eklenen düzenlemeler, büyükşehir ve il belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan diğer belediyelerin, 31 Aralık 2028 tarihine kadar bu bakımevlerini kurma zorunluluğunu net bir şekilde belirtmektedir.
İlgili mevzuat, belediyelerin kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşini hayvan bakımevleri için ayırmasını ve bu kaynakların başka bir amaçla kullanılmamasını şart koşmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği ve hayvan bakımevi kurulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, hayvan bakımevi inşaat çalışmalarına başlandığını belirtse de, mevcut durum halk sağlığı açısından riskler taşımaktadır. Sonuç olarak, mevzuatta belirtilen süre içerisinde hayvan bakımevlerinin kurulması ve ilgili sorumlulukların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu, hem hayvanların korunması hem de kamu sağlığının güvence altına alınması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Hayvanları Koruma Kanunu Gereğince Kurulması Gereken Hayvan Bakımevlerinin Kurulmaması ve Bu Amaçla Ödenek Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla kurulması zorunlu hayvan bakımevlerinin kurulmadığı, idarenin sorumluluğunda olan bu göreve yönelik harcamalar için 2024 yılı bütçesinde, kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayrılmadığı görülmüştür.
14.07.2021 tarihli ve 31541 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7332 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu İle Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5199 sayılı Kanun’a ek ve geçici maddeler eklenmiştir. Bu kapsamda 5199 sayılı Kanun’a eklenen 7527 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesiyle başlığı “Yerel yönetimlerin sorumluluğu” olarak değiştirilen ek 1’inci maddede büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyelerin, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kuracağı belirtilmiştir. Yine aynı kapsamda Geçici 4’üncü maddede büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yetmiş beş bini aşan belediyelerin 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla yükümlü oldukları ifade edilmiştir. Ayrıca belediyelere hayvan bakımevleri kurmak, rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmek ve sahipsiz hayvanlara sahiplendirilinceye kadar bakmak için kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayırmak ve ayrılan ödenekler başka bir amaç için kullanmamakla yükümlü kılınmıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde idarenin 31.12.2028 tarihine kadar sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurması gerektiği açıktır. Ayrıca bu amaçla 2028 yıl sonuna kadar kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin %0,5’i (binde beş) kaynak ayırması gerekmektedir.
Yapılan incelemede mevzuat çerçevesinde herhangi bir hayvan bakımevi kurulmadığı kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayrılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, Hayvanları Koruma Kanunu gereğince kurulması gereken hayvan bakım evi inşaat çalışmalarına başlanmış olduğu ifade edilmiştir.
Özellikle mevzuatta, sahipsiz ve tehlike arz eden hayvanların rehabilitasyonu belirtilmiş olup hayvan bakımevlerinin kurulmaması nedeniyle halk sağlığında meydana gelebilecek bir olumsuzluk durumunda idarenin sorumlu olacağı ve bu sorumluluk kapsamında maddi külfetlere katlanacağı açıktır. Bu ve benzeri nedenlerle idare tarafından, kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin %0,5’i (binde beş) kadar kaynağın ayrılarak mevzuat çerçevesinde hayvan bakımevlerinin kurulması gerekmektedir. Sonuç olarak; mevzuatta belirtilen sürede hayvan bakımevlerinin kurulması ve mevzuatta öngörülen sorumlulukların yerine getirilmesi gerekmektedir.