| ÖZET: Hazine Kontrolörleri tarafından yapılan incelemelerde, 2022 yılına ait görevlendirme gider farklarının alacak hesaplarına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe kayıtlarında 568.810.393,94 TL’lik hata yaratmaktadır. Kamu İdaresi, bulgulara katıldığını ve önerilerin uygulanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, Bakanlık lehine ortaya çıkan farkların alacak olarak kayıtlara alınması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Hazine Kontrolörleri Tarafından Tespit Edilen Görevlendirme Gider Farklarının Alacak Hesaplarına Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Hazine Kontrolörleri Kurulu tarafından yürütülen incelemeler sırasında tespit edilen görevlendirme gider farklarının alacak hesaplarına alınmadığı görülmüştür.
233 sayılı KHK’nın 35’inci maddesinde; teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların faaliyet alanları ile ilgili olarak Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilebileceği veya mal ve hizmetlerin fiyatlarının Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilebileceği, bu madde kapsamında İşletmelere verilmiş olan görevler veya mal ve hizmet fiyatlarının tespiti sebebiyle ortaya çıkacak görevlendirme bedellerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı, İşletmelerin muhasebe kayıtlarına göre hesaplanan görevlendirme bedellerinin incelenerek tespit edileceği ve yapılan inceleme sonucunda tespit edilen tutarlar ile İşletmelere ödenen tutarlar arasında fark olması durumunda tarafların yükümlülüklerini faizsiz olarak yerine getireceği,
5018 sayılı Kanun’un 50’nci maddesinde kamu idarelerin bütün mali işlemlerinin muhasebeleştirileceği, GYMY’nin 8’inci maddesinde bütün varlıkların, yabancı kaynakların ve öz kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterileceği ve Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde de bir ekonomik değer; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklılara Cumhurbaşkanı tarafından verilen görevler veya bazı mal ve hizmetlere ait fiyatların yine Cumhurbaşkanı tarafından tespit edilmesi durumlarında ortaya çıkan ve hesaplama usulleri Cumhurbaşkanı Kararları ile belirlenmiş olan görevlendirme giderlerinin İşletmelerin muhasebe kayıtları esas alınarak incelenmesi sonucunda İşletmeler tarafından talep edilen tutarlar ile inceleme sonuçları arasında Bakanlık lehine fark olması durumunda ortaya çıkan fark alacak mahiyetinde olup bu tutarların kayıtlara alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede;
– Hazine Kontroller Kurulunca yürütülen inceleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan müspet farklara ilişkin alacak kayıtlarının yapılmadığı,
– Bu farkların sonraki görevlendirme gideri ödemelerinden mahsup edildiği,
– Söz konusu mahsuplaşmanın muhasebeye intikal ettirilmediği görülmüştür.
Görevlendirme giderlerine yönelik yapılan incelemelerde fark tespit edilmesi ve bu farkın ilgili İşletmelerden tahsil edilmesi iki ayrı mali işlem mahiyetinde olup her iki işlemin de muhasebeleştirilmesi, farka konu tutarın alacak kayıtlarına alınması ve mahsuplaşma işleminde bu alacak kayıtlarının esas alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
İnceleme raporları ile yapılan fark tespitinin ve bu tutarların sonraki görevlendirme bedellerinden mahsup işleminin muhasebe kayıtlarına aktarılmaması, alacak hesapları bakımından Bilançoda 568.810.393,94 TL, gelir hesapları bakımından Faaliyet Sonuçları Tablosunda 568.810.393,94 TL hataya neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer alan tespitlere iştirak edilmiş olup görevlendirme bedellerine ilişkin olarak KİT’lerden gelen talepler ile Hazine Kontrolörleri Kurulu raporları ile kesinleştirilen tutarlar arasında fark olması durumunda ortaya çıkan bu farkın alacak veya borç olarak kayıtlara alınması hususunda bulguda ifade edilen önerilerin yerine getirileceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; Bakanlık tarafından görevlendirme giderleri kapsamında yürütülen tüm mali işlemlerin muhasebeye intikalini teminen İşletmelere ödenen görevlendirme bedelleri ile inceleme sonucu ile tespit edilen giderler arasında Bakanlık lehine fark olması durumunda ortaya çıkan bu farkın alacak olarak kayıtlara alınması gerektiği düşünülmektedir.