ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Hazineden tahsil edilen alacakların muhasebe kayıtlarında hatalı bir şekilde yer aldığını ortaya koymuştur. Kurum, ödemeleri izleyen iki ay içinde faturası karşılığında Hazineden tahsil edilmesi gereken alacakları yanlış muhasebeleştirmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 42. maddesi, alacakların izlenmesi için belirli hesap gruplarının kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun Ek 86. maddesi, belirli ödemelerin ardından Hazine’den tahsilat yapılacağını hükme bağlamaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, SGK’nın Ek 86 kapsamında yaptığı ödemelerin 139.01.05.08 Diğer Kurum Alacakları Hesabı’na borç kaydedildiği, ancak Hazine’den tahsil edilen tutarların aynı hesaba alacak olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, tahsilat ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk yaratmıştır. Kamu İdaresi, bu uyumsuzluğun giderilmesi için gerekli muhasebe kayıtlarının 2024 yılında yapılacağını belirtmiştir. Ancak, ilgili yıl içinde gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi nedeniyle 2023 yılı mali tablolarında hatalı tutarların yer aldığı görülmektedir. SGK’nın, Hazineden tahsil edilen tutarları muhasebe kayıtlarına doğru bir şekilde yansıtması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Hazineden Tahsil Edilen Alacakların Muhasebe Kayıtlarında Hatalı Yer Alması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Kurum tarafından ödenip ödemeyi izleyen iki ay içinde faturası karşılığında Hazineden tahsil edilecek olan alacakların hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 42’nci maddesinde; Kurum alacakları hesap grubunun, diğer kamu idarelerine ait borçların üstlenilmesinden ve benzeri işlemlerden kaynaklanan ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacaklar ile tek hazine kurumlar hesabı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığınca değerlendirilen mali kaynaklardan dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığından olan alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun Ek 86’ncı maddesinde; emekli, adi malullük, vazife malullüğü aylığı ile dul ve yetim aylığı bağlananlara, ödenen aylıklar ve bu Kanun’un Ek 81 ve Ek 85’inci maddeleri uyarınca yapılan ek ödemeler hariç aylıkları ile birlikte her ay itibarıyla yapılan ödemeler toplamının %6,34’ü oranında ilave ödeme yapılacağı, bu ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirileceği, ödenmesini izleyen iki ay içerisinde ise Hazineden tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede 5434 sayılı Kanun’un Ek 86’ncı maddesi kapsamında SGK tarafından yapılan ödemelerin 139.01.05.08 Diğer Kurum Alacakları Hesabı’na borç, yapılan ödeme karşılığında Hazineden tahsilatların ise 139.01.05.08 Diğer Kurum Alacakları Hesabı’na alacak kaydı yapıldığı görülmüştür. Ancak Ek-86 ödemesi kapsamında Hazine’den tahsil edilen tutar ile muhasebe kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; Ek-86 ödemesi kapsamında Hazine’den tahsil edilen tutar ile muhasebe kayıtlarının birbiri ile uyumlu olmasına ilişkin gerekli muhasebe kayıtlarının 2024 yılında yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak bahsi geçen muhasebeleştirme işleminin ilgili yıl içinde yapılmaması sebebiyle, 2023 yılı mali tablolarında 139 Diğer Kurum Alacakları Hesabı hatalı tutarlarla yer almıştır.
SGK tarafından ödenip Hazineden tahsil edilen tutarların muhasebe kayıtlarına doğru bir şekilde yansıması gerekmektedir.