|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesindeki madeni para, madalyon ve madalya arşivinin taşınır ve muhasebe sistemlerinde izlenmediğini ortaya koymuştur. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili maddesi gereği, bu arşivde 31 Aralık 2021 itibarıyla toplam 44.457 adet çeşitli madeni para, hatıra para, madalyon ve diğer eşyalar bulunmaktadır. Her yıl üretilen eserlerin arşive eklenmesiyle koleksiyonun büyümesi devam etmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, bu koleksiyona ait taşınırların kaydının muhasebe sisteminde yer almadığı tespit edilmiştir.
Kamu idarelerine ait taşınır malların yönetimi, Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmektedir. Bu yönetmelik, taşınırların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile ilgili esasları belirlemektedir. Arşive dahil olan taşınırların değer tespitinin yapılması, kayıtlarının düzenlenmesi ve muhasebe sistemine eklenmesi gerekmektedir. Genel Müdürlük, değer tespit komisyonu kurarak bu çalışmalara başlamış ve kayıtlı envanterin %13’lük kısmını tamamlamıştır. Ancak, 2018, 2019 ve 2020 yıllarındaki denetim raporlarında da vurgulandığı gibi, arşivin muhasebe sisteminde izlenmemesi, 2021 yılı bilançosunda hatalara yol açmıştır. |
BULGU: Hazineye Ait Madeni Para, Madalyon ve Madalya Arşivinin Taşınır ve Muhasebe Sistemlerinde İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan madeni para, madalyon ve madalya arşivinin taşınır ve muhasebe sisteminde izlenmediği görülmüştür.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 106’ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Hazinenin para, madalyon ve madalya arşivini oluşturmak” Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.
Anılan görev gereğince Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan arşivde 31.12.2021 tarihi itibarıyla yaklaşık 13.424 çeşit olmak üzere toplam 44.457 adet madeni para, hatıra para, madalyon, madalya, nişan, takı, sembol, ziynet ve muhtelif eşya bulunmaktadır. Koleksiyona dahil eser sayısı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından her yıl üretilen para, madalyon ve madalyalardan ikişer adedinin eklenmesi ile büyümeye devam etmektedir.
Yapılan incelemelerde, Genel Müdürlük bünyesinde bulunan kasalarda saklanan ve sergi salonunda sergilenen bu koleksiyona dâhil para, madalyon ve madalyalar ile tarihi, antika, eski eser niteliği taşıyan taşınırların; her bir taşınıra sıra numarası verilerek bir deftere kaydedilerek takibi yapılmasına rağmen taşınır ve muhasebe kayıtlarında yer almadıkları tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere, kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı, muhafazası ve kullanımı ile yönetim hesabının verilmesi, merkez ve taşrada taşınır yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesi ve kamu idareleri arasında taşınırların bedelsiz devri ile tahsisine ilişkin esas ve usuller Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirlenmiştir. Anılan Yönetmelik gereğince bu arşive dâhil söz konusu taşınırların değeri tespit edilerek 255.06 Tarihi veya Sanat Değeri Olan Demirbaşlar Hesabına giriş kayıtlarının yapılması, taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi, sicil numaralarının verilmesi, ilgili defter ve cetvellerin düzenlenerek Taşınır Mal Yönetim Hesabına eklenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, Genel Müdürlük tarafından değer tespit komisyonu kurularak değer tespit çalışmalarının başlatıldığı, bedeli tespit edilemeyen arşivler için özel sektör desteği alınarak çalışmalara devam edildiği, anılan Komisyon tarafından yapılan çalışmada kayıtlı envanterin %13’lük kısmın tamamlandığı, değerleme çalışmalarının yapılmasını müteakip gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmektedir.
Bu itibarla, 2018, 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da belirtildiği üzere, Hazineye ait madeni para, madalyon ve madalya arşivinin muhasebe sisteminde izlenmemesi sonucunda 2021 yılı Bilançosunda 255.06 Demirbaşlar hesabı itibarıyla hataya neden olunmuştur.