ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satışlarından elde edilen payların belediyeye aktarılmadığı ve bu payların tahsil edilmesi için gerekli takibin yapılmadığı belirlenmiştir. 4706 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca, bu satış bedellerinin %10’u, yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak üzere ilgili belediyelere aktarılmalıdır. Kalan miktardan ise %30’unun ilgili belediyeye ve %10’unun büyükşehir belediyesine verilmesi öngörülmektedir.

Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesi, belediyelere bu tür yetkileri kullanma sorumluluğu vermektedir. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nda ise, bu gelirlerin Türkiye Emlak Kredi Bankası’nda özel hesaplarda toplanması ve belirli alanlarda kullanılmasına dair düzenlemeler mevcuttur. Defterdarlık, 10.09.2021 tarihinde banka hesap bilgilerini talep etmiş, belediye ise 29.09.2021 tarihinde gerekli bilgileri iletmiştir. Ancak, sonrasında bu payların aktarımının yapılmadığı ve takip edilmediği tespit edilmiştir.

Belediyenin, Hazineye ait taşınmaz satışlarından elde edilen payların tahakkuk ve takibini sağlamak amacıyla yasal çerçevede ilgili kurumlarla iletişim kurması ve Gecekondu Fon Hesabı oluşturması gerekmektedir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, gerekli tahsilatların yapıldığı belirtilmiş olsa da, bu durum 2022 yılı mali tablolarında bir hata yaratmamaktadır.

BULGU: Hazineye Ait Taşınmazların Satışlarından Belediyeye Aktarılması Gereken Payların Takibinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden aktarılması gereken payın belediyeye aktarılmadığı ve belediye tarafından bu payların tahsil edilmesi adına gerekli takibin yapılmadığı tespit edilmiştir.
4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 5’inci maddesine göre, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin, tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların tasfiyesinde kullanılmak şartıyla % 10’u ilgili belediyelerin 775 sayılı Gecekondu Kanunu hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına aktarılacağı; kalan kısmından ise ilgili belediyeye % 30, varsa büyükşehir belediyesine %10 oranında pay verileceği hüküm altına alınmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Fonların teşkili ve kullanılması” başlıklı 12’nci maddesinde; belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, Türkiye Emlak Kredi Bankasında, ilgili belediyeler adına açılacak özel hesaplarda toplanacağı, 13’üncü maddesinde ise bu fonlarda toplanan paraların nerelerde kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Bu hükümlerde belirtildiği üzere; belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinden büyükşehir ve ilçe belediyelerine belirli oranlarda pay aktarılması gerekmektedir.
Defterdarlık tarafından ilgili payın aktarılması adına 10.09.2021 tarih ve E.553438 yazı ile banka hesap bilgileri istenilmiş, Belediye tarafından cevaben 29.09.2021 tarih ve E.8562 sayılı yazı ile banka hesap bilgileri iletilmiştir. Fakat sonrasında payın aktarımının yapılmadığı
ve devam eden süreçte de bu payların takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
Bundan sonraki süreçte, Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmaz satışlarından Belediyeye aktarılması gereken payların tahakkuk ve takibini sağlamak üzere yasal mevzuat çerçevesinde ilgili kurumlarla gerekli yazışmaların yapılması ve Gecekondu Fon Hesabının oluşturulması gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, gerekli tahsilatların yapıldığı ifade edilmiştir. Bu durum 2022 yılı mali tablolarındaki hatayı etkilememektedir.