ÖZET: Hizmet alım işlerinde, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bazı durumlarda %20’lik iş artış sınırının aşıldığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24. maddesi, öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olabileceğini belirtmekte; ancak bu artışın belirli koşullar altında, sözleşme bedelinin %10 veya %20’sine kadar yapılabileceğini ifade etmektedir. Birim fiyat sözleşmeleri için Cumhurbaşkanı, bu oranı %40’a kadar artırma yetkisine sahiptir.

İdare tarafından gerçekleştirilen bazı hizmet alım işlerinde, yapılan incelemeler sonucunda, toplam iş artış oranlarının %100’ü geçtiği görülmüştür. Bu durum, sözleşme hükümlerine uygun olarak işin tamamlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Eğer iş artışı %20’yi aşacaksa, sözleşme bedeli kadar işin tamamlanıp tasfiye edilmesi gerekmektedir.

Kamu idaresinin, bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri yapacağı bildirilmiş olup, gelecekteki hizmet alım ihalelerinde iş artış sınırlarının aşılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak adına büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Hizmet Alım İşlerinde İş Artış Sınırının Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından gerçekleştirilen, bazı hizmet alım işlerinde, %20’lik iş artış sınırının aşıldığı görülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde aynen; “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 ‘sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 ‘a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur…” denilmiştir.

Söz konusu madde çerçevesinde, birim fiyat üzerinden ihale edilen hizmet alım işlerinde sözleşme bedelinin %20’sine kadar iş artışı yapılabilecektir. Şayet, bu orandan fazla iş artışı yapılması gerekiyorsa, sözleşmedeki bedel kadar iş yapılıp işin tasfiye edilmesi gerekmektedir.

Ancak, İdare tarafından gerçekleştirilen bazı hizmet alım işlerine ilişkin hakedişler incelendiğinde, yapılan işe eklenen yeni iş kalemleri ile birlikte toplamda %100’ü geçen oranlarda iş artışı yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, bundan sonra yapılacak hizmet alım ihalelerinde iş artış sınırının aşılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.