Hizmet Alımı Sebebiyle Ortaya Çıkan Giderin Mali Borç Olarak Takip Edilmesi (Sayıştay)

BULGU: Hizmet Alımı Sebebiyle Ortaya Çıkan Giderin Mali Borç Olarak Takip Edilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Su tahlil hizmeti alınması sebebiyle bir başka amme idaresine yapılması icap eden ödemelerin, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı yerine 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında takip edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 30 Kısa vadeli iç mali borçlar hesap grubunun izah edildiği 231’inci maddesinde; vadesi bir yıl veya faaliyet dönemi ile sınırlı olarak; kredi kurumlarından sağlanan borçların, para ve sermaye piyasası vasıtaları ile sağlanan iç mali borçların, finansal kiralamadan kaynaklanan mali borçların, kısa vadeli diğer iç mali borçların ve vadesine bir yıldan az süre kalan uzun vadeli iç mali borçlarına ait anapara ve anaparaya eklenen veya düşülen kur farklarının izlenmesi için bu hesap grubunun kullanılacağı, mezkûr Yönetmelik’in 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 234’üncü maddesinde ise; diğer amme idarelerine olan kısa vadeli mali borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.
Öte yandan, mevzubahis Yönetmelik’in 320 Bütçe Emanetleri Hesabının izah edildiği 248’inci ve 249’uncu maddelerinde; mali yıl içerisinde veya nihayetinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit kifayetsizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı, herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için ise; hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş bulunması icap ettiği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre; mal veyahut hizmet tedariki sebebiyle ödenecek olan giderlerin, mali borç olarak değil faaliyet borcu olarak takip edilmesi lazımdır.
İdarenin mali tabloları incelendiğinde; diğer bir amme idaresinden su tahlil hizmeti alınması nihayetinde hâsıl olan borcun 320 Bütçe Emanetleri Hesabı yerine 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında izlendiği anlaşılmıştır. Hizmet alımı neticesinde ortaya çıkan ve faaliyet borcu kapsamında olan giderin mali borç olarak takip edilmesi sebebiyle, bilançoda 303 no.lu hesap 1.891.767,98 TL fazla, 320 no.lu hesap ise aynı tutarda noksan olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, 12.06.2023 tarihli ve 9973 no.lu yevmiye maddesi ile düzeltme kaydı yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu düzeltme 2023 yılı mali tablolarına yansıyacak olup 2022 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
Herhangi bir mal veyahut hizmet tedariki neticesinde ortaya çıkan borcun, faaliyet borcu hesaplarında takip edilmesi gerekmektedir.