|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalışan işçilerin uzun vadeli kıdem tazminatlarının ayrılmadığını ortaya koymaktadır. 696 sayılı KHK ile belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilen bu çalışanlar, 4857 sayılı İş Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde kıdem tazminatlarına hak kazanmaktadır. Örneğin, Yenimahalle Belediyesi, bu kapsamda çalışan işçilerin kıdem tazminatlarını düzenli olarak ödemektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için belirli hesaplar tanımlamaktadır. 472 numaralı hesap, kıdem tazminatı karşılıklarının kaydedilmesi için kullanılmakta ve bu hesapta ayrılması gereken tutarların izlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, 696 sayılı KHK ile istihdam edilen işçiler için bu karşılıkların ayrılmadığını göstermektedir. Bu durum, mali tabloların gerçek değerinin altında görünmesine yol açmaktadır. Kamu idaresinin düzeltme kaydı yapmış olması, 2022 mali tablolarındaki hatalı görünümü düzeltmemiştir. Dolayısıyla, belediye şirketlerinde hizmet alımı sözleşmesi ile çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının 472 numaralı hesapta uygun şekilde izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçiler İçin Uzun Vadeli Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından 696 sayılı KHK ile belediye şirketinde işçi statüsüne geçirilen ve doğrudan hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde istihdam edilen işçiler için uzun vadeli kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca, personel hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödenmesi gerekmektedir. Nitekim Yenimahalle Belediyesinde 696 sayılı KHK kapsamında doğrudan personel hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları Belediye tarafından ödenmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330’uncu maddesinde, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; 331’inci maddesinde, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472 numaralı hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği; vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 472 numaralı hesaba borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Hzine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 20.05.2016 tarih ve 9430 sayılı “Kıdem Tazminatı” konulu genel yazısında ise; yukarıda yer verilen açıklamalara değinilerek kıdem tazminatları ile ilgili olarak uygulama birliğinin sağlanması amacıyla söz konusu işlemlerin bahse konu yazıda yer alan açıklamalar ile yazı ekinde yer alan örnek muhasebe kayıtlarına göre yapılması öngörülmüştür.
Mahalli İdareler 2022 Yılı Detaylı Hesap Planı’nda da 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının yardımcı hesap kodlarında sürekli, geçici ve taşeron işçiler için ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları için ayrı ayrı yardımcı hesap kodları belirlenmiştir. Bu düzenlemeye göre belediye şirketlerinde hizmet alımı sözleşmesi ile çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların, niteliğine uygun olarak 472. 03 Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatı Karşılıkları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede 696 sayılı KHK kapsamında işçi statüsünde çalıştırılan personel için 472 numaralı hesapta uzun vadeli kıdem tazminatı ayrılmadığı görülmüştür.
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması nedeniyle, mali tablolarda gerçek değerinden daha düşük görünmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca belediye şirketinde işçi statüsüne geçirilen ve doğrudan hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde istihdam edilen işçiler için ayrılacak kıdem tazminatı tutarlarının 472 numaralı hesapta izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi her ne kadar düzeltme kaydı yaptığını belirtmişse de düzeltme kaydı, bir sonraki yıl yapıldığı için 2022 mali tablolarında söz konusu hesapların hatalı görünmesine engel olamamıştır.