ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Belediye Şirketi’nin hizmet alımı sözleşmesi çerçevesinde ücretsiz park hizmeti sunumunun yasal dayanağı olmadan gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. 4736 sayılı Kanun, kamuya ait kuruluşların herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulayamayacağını belirtmekte ve bu konuda muafiyet yetkisini Cumhurbaşkanına vermektedir. Belediyenin Meclisi tarafından alınan kararlarla bazı kişi ve kurumların ücretsiz hizmet alabileceği ifade edilse de, bu durumun yasal çerçevede geçerliliği sorgulanmaktadır.

Ayrıca, 29.02.2024 tarihinde başka bir şirketle imzalanan sözleşmede, danışmanlık hizmetleri için gerekli uzman personelin ücretsiz park alanlarından yararlanmasına dair bir hüküm bulunmaktadır. Ancak, bu durum İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararlarına aykırıdır; çünkü sözleşme kapsamındaki danışmanlık hizmetinin otopark kullanımını gerektirdiği iddiası geçerli değildir.

Sonuç olarak, Şirketin sunduğu ücretsiz otopark hizmetinin yasal dayanağı bulunmamakta ve bu uygulama, ticari hayatın kurallarına da uymamaktadır. Bu durum, Şirketin menfaatleriyle de çelişmektedir.

BULGU: Hizmet Alımı Sözleşmesi Kapsamında Ücretsiz Park Hizmeti Sunulması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Ticari faaliyet kapsamında yürütülen otopark hizmetinin yasal dayanağı olmadan sözleşme kapsamında mevzuata aykırı bir şekilde ücretsiz sunulduğu görülmüştür.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde; kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşların ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulayamayacağı belirtilmiş; bu hükümden muaf tutulacakları belirleme yetkisinin ise Cumhurbaşkanında olduğu ifade edilmiştir.

Mezkûr Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere, belediyelerin çoğunluk hissesine sahip olduğu iştiraklerinin ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulayabilmesi, Cumhurbaşkanının bu konudaki muafiyet kararı ile mümkün olabilecektir.

Belediyenin Meclisinin 2024 yılına ilişkin 14.12.2023 tarih ve 1455 sayılı ve 12.06.2024 tarih ve 821 sayılı “Otopark ücret tarifeleri” konulu Kararlarının açıklamalar bölümünde bazı kişi veya kurum araçlarının Şirketin tasarrufunda bulunan parklanma alanlarında sistem kaydı yapılması şartıyla ücretsiz hizmetten yararlanabileceği düzenlenmiştir.

Şirketin; mali işler, insan kaynakları, kamusal satın alma süreçleri, ticaret sicil işlemleri, verimlilik projeleri ve koordinasyon işlerine ilişkin danışmanlık hizmeti almak için 29.02. 2024 tarihinde başka bir şirketle imzaladığı sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde sözleşme konusu işlerin yürütülmesi için gerekli teknik eğitim ve tecrübeye sahip uzman personele tahsis edilen 7 aracın idare park alanlarından ücretsiz olarak yararlanabileceği hükme bağlanmıştır. Yönetim Danışmanlık Hizmeti Alımı yapılan şirkete ücretsiz park hizmeti sunulması, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi Kararına aykırıdır. Sözleşme kapsamında gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetinde otopark kullanımını gerektirecek bir hizmette bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, Şirketin yürüttüğü otopark hizmeti sunumunda, yasal dayanağı olmayan veya ticari hayatın teamüllerine uymayan ücretsiz otopark hizmeti verilmesinde mevzuata uyarlılık bulunmadığı ve uygulamanın Şirket menfaatleriyle örtüşmediği değerlendirilmektedir.