ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin ortak olduğu şirketten hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, muhtemel risklere karşılık ayrılmasını zorunlu kılmakta ve faaliyet sonuçları tablolarında bu karşılıkların yansıtılmasını öngörmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesine dair özel düzenlemeler içermektedir.

Yapılan incelemelerde, 696 sayılı KHK kapsamında işçi statüsünde çalışan personel için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı, bu ödemelerin doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, bilanço ve faaliyet sonuçları tablolarının hatalı sonuçlar vermesine yol açmakta ve bu işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması gerektiği sonucunu doğurmaktadır. Belediyenin, hizmet alımı sözleşmesi ile çalıştırılan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarını doğru bir şekilde izleyerek mali raporlamalarını düzeltmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin ortağı olduğu şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (c) bendine göre, ihtiyatlılık kavramı gereği, muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılması gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (d) bendinde, koşullu yükümlülüklerden kaynaklanan ve kamu idarelerinden kaynakların çıkışına neden olabileceği güvenilir bir biçimde tahmin edilen tutarlar için karşılık ayrılacağı ve faaliyet sonuçları tablosuna yansıtılacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281’inci maddesinde, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, 330’uncu maddesinde ise, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş; Yönetmeliğin 282 ve 331’inci maddelerinde 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın işleyişine ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Ayrıca Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın yardımcı hesap kodlarında sürekli, geçici ve taşeron işçiler için ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları için ayrı ayrı yardımcı hesap kodları belirlenmiş olup belediye ve bağlı idarelerin şirketlerinde hizmet alımı sözleşmesi ile çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların da niteliğine uygun olarak 372.03/472.03 Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatı Karşılıkları Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 696 sayılı KHK kapsamında işçi statüsünde çalıştırılan şirket personeli için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı, söz konusu personellerin kıdem tazminatlarının doğrudan gider yapılarak ödendiği tespit edilmiştir.
İdarenin ortağı olduğu şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmaması bilanço ve faaliyet sonuçları tablolarının hatalı sonuç üretmesine sebebiyet vermekte olup, bu kapsamdaki işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması gerekmektedir.