|
ÖZET: Hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin itfaiye personeli olarak görev yapması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Rapor, 392 personelin bu şekilde itfaiye elemanı olarak çalıştırıldığını göstermektedir. Anayasa’nın 128. maddesi, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerinin memurlar ve kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, belediyelerin sunduğu itfaiye hizmetleri de bu nitelikte kabul edilmektedir.
İtfaiye hizmetleri, 11.09.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemelerle ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla belirlenen kurallara tabidir. Bu hizmetlerin dışarıdan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirilmesi mümkün değildir. İtfaiye birimlerinde, yalnızca mesleğe kabul edilen ve asli görevleri bu hizmetleri sürekli yürütmek olan personel istihdam edilmektedir. Belediyenin kendi şirketinde istihdam ettiği ve ilgili yönetmeliklere tabi olmayan personelin itfaiye hizmetlerinde görev alması, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Yapılan incelemelerde, hizmet alımıyla istihdam edilen 392 işçinin fiilen itfaiye hizmetlerinde çalıştığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin, bu durumla ilgili olarak ilgili bakanlıktan görüş beklediği ve düzeltici işlemlerin sürdüğü anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, itfaiye hizmetlerinin, Anayasa ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak, yalnızca kamu görevlileri tarafından yürütülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Hizmet Alımı Suretiyle İstihdam Edilen İşçilerin İtfaiye Personeli Olarak Görevlendirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İşçi olarak hizmet alımı suretiyle istihdam edilen 392 personelin itfaiye elemanı olarak çalıştırıldığı görülmüştür.
Anayasa’nın 128’inci maddesinde; genel idare esaslarına göre yürütülen kamu hizmetlerinin gerektirdiği görevlerden asli ve sürekli nitelik taşıyanların, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup, Belediyelerin sunmuş olduğu itfaiye hizmetlerinin de bu nitelikte olduğu aşikârdır.
11.09.2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar sayılı ve 26.06.2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda “… genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128. Maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesi mümkün değildir.” denilmektedir.
Atama, mesleğe kabul, görevde yükselme gibi hususların ayrıca yönetmelikle düzenlendiği itfaiye hizmetlerinde bu durum aynen geçerli olup bu hizmetlerin dışardan hizmet alımı suretiyle gerçekleştirilmesi mümkün bulunmamaktadır. İtfaiye biriminde; kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen; asli görevi olarak bu hizmetleri sürekli yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmektedir. Belediyenin kendi şirketinde istihdam ettiği, Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde öngörülen şartlara tabi tutulmamış personeli hizmet alımı suretiyle itfaiye personeli olarak görevlendirebilmesi mümkün olmadığı gibi, idari kolluk yetkilerinin kullanılmasında da bazı sıkıntılara yol açabilecektir.
İtfaiye teşkilatının amacı ve mevzuatta belirtilen görevleri dikkate alındığında, kamu güvenliğine katkı sağlamak gibi bir vazifesinin de bulunduğu, bu nedenle idari kolluk görev ve yetkisi olduğu da görülmektedir. Bundan dolayı, itfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiş olup, belediye şirketinde istihdam edilen işçilerin fiilen itfaiye olarak görev yapmalarında açıkça mevzuata aykırılık bulunmaktadır.
İdarede yapılan incelemede, hizmet alımı suretiyle istihdam edilen ve işçi statüsünde olan 392 personelin fiilen itfaiye hizmetlerinde görevlendirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi ilgili bakanlıktan görüş yazısı beklediğini ifade etmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin devam ettiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; Anayasanın 128’inci maddesine göre, genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Belediye İtfaiye Yönetmeliği’ne göre istihdam edilen kişiler tarafından sağlanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.