BULGU: Hizmet Alımı Suretiyle Kiralanan Araçların Yabancı Menşeli Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık merkez ve taşra birimleri tarafından hizmet alımı suretiyle kiralanan taşıtlar incelendiğinde genel hizmetler için kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların bir kısmının yabancı menşeli olduğu görülmüştür.
17.03.2006 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında düzenlenen Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; yabancı menşeli taşıt, Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan taşıtlar olarak tanımlamıştır.
10.06.2014 tarih ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, 237 sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Kararın ekinde 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli (1) sayılı Cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı Cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebileceği, bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemeyeceği; makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binek veya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacimleri 1,60 cc’yi geçemeyeceği ifade edilmiştir.
Bakanlık merkez ve taşra teşkilatınca hizmet edinimi suretiyle gerçekleştirilen taşıt kiralamalarına ilişkin 2022/967352; 2022/1231077; 2022/1278456 ihale kayıt numaralı ihaleler incelendiğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayınlamış olan yerli muhteva oranı %50’nin altında olan yabancı menşeli araçların kiralandığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, 2022/1231077 ihale kayıt numaralı ihaleye ilişkin olarak araçların temininde yerli muhteva oranının dikkate alındığı ancak 3. Tip araçların yani istisna edilen arazi araçların kiralanmasında yerli muhteva oranının dikkate alınmadığı, 2022/967352 ihale kayıt numaralı ihaleler ilişkin ise genel hizmetler için kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların yabancı menşeli araç sınıfına girmediği, 2022/1278456 ihale kayıt numaralı ihale için ise herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmüştür .
Her ne kadar İdare cevabında hizmet alım suretiyle taşıt edinilmesine ilişkin gerçekleştirlen araç kiralama ihalelerinde yerli muhteva oranına dikkat edildiği belirtilmiş ise de söz konusu ihalelerin ihale dokümanı, hakediş belgeleri, kabul ve muayene tutanakları, yüklenici tarafından İdareye teslim edilen bilgi ve belgeler ile söz konusu kiralanan araçların menşei, cinsi, sınıfı, silindir hacimleri ve diğer nitelikleri incelendiğinde yabancı menşeli taşıt edinimi gerçekleştirildiği, bu araçların mevzuatın istisna kapsamında tuttuğu fiilen arazi üzerinde kullanılan arazi binek ve pick-up tarzındaki araçlardan olmadığı ayrıca kiralanan bazı araçların yine mevzuatın istisna kapsamında tuttuğu 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli cetvellerde yer alan makamlara ilişkin olmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, genel hizmetlerde kullanılmak üzere kiralanan binek ve station-wagon araçların yabancı menşeili araç olmaması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlık merkez ve taşra birimleri tarafından hizmet alımı yoluyla kiralanan binek ve station-wagon cinsi taşıtların bir kısmının yabancı menşeli olduğu tespit edilmiştir. Yabancı menşeli taşıtlar, yerli muhteva oranı %50’nin altında kalan araçlar olarak tanımlanmaktadır. İhalelerde yerli muhteva oranına dikkat edildiği belirtilse de, incelemeler sonucunda kiralanan bazı araçların mevzuata uygun olmadığı ve yabancı menşeli taşıt edinimi gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Genel hizmetlerde kullanılacak binek ve station-wagon araçların yerli menşeli olması gerektiği vurgulanmaktadır. |