|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne ait hizmet imtiyaz varlıkları hesabında kaydedilmemiş varlıkların bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu raporda, ABB’nin mülkiyetinde veya tasarrufunda olan hafriyat sahaları, toplu ulaşım hizmetleri, sosyal tesisler, büfeler, otoparklar ve çay bahçelerinin işletme haklarının, belediye meclisi kararlarıyla kendisi ve bağlı kuruluşu EGO’nun %50’sinden fazla ortak olduğu şirketlere devredildiği, ancak bu varlıkların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26. maddesi, büyükşehir belediyelerinin belirli varlıkları işletme hakkını devretmesine olanak tanımaktadır. Ancak, yapılan incelemeler, bu varlıkların önemli bir kısmının 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabında yer almadığını, bunun yerine ilgili duran varlık hesabında kaydedildiğini göstermiştir. Bu durum, ABB’nin muhasebe sisteminin, işletme hakkı devredilen varlıklarla ilgili bilgi sağlama işlevini yerine getiremediğini ortaya koymaktadır. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda muhasebe kayıtlarının güncellenerek eksik bilgilerin tamamlanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, 5216 sayılı Kanun çerçevesinde işletme hakkı devredilen varlıkların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabına kaydedilmemesi, bilanço üzerindeki varlık hesaplarının hatalı bir şekilde gösterilmesine yol açmıştır. |
BULGU: Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında Kayıtlı Olmayan Varlıkların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
ABB’nin mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerinin işletme hakkını muhtelif belediye meclisi kararlarıyla kendisinin ve bağlı kuruluşu EGO’nun % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere verdiği ancak bunların tamamının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Şirket kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde; büyükşehir belediyesinin mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebileceği ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebileceği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 256 Hizmet imtiyaz varlıkları hesabının işleyişinin düzenlendiği 201’inci maddesinde;
Mahalli idarelere ait maddi duran varlıklardan hizmet imtiyaz sözleşmesine konu edilenlerin işletme süresinin başladığı tarihte bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedileceği, imtiyaz sözleşmesi sona erdiğinde ise hizmet imtiyaz varlıklarının kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesindeki yetkiye dayanılarak şirketlere işletme hakkı bırakılan maddi duran varlıkların önemli bir kısmının kayıtlarda 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabında bulunmadığı, ilgili duran varlık hesabında yer aldığı görülmüştür. Bu durum muhasebenin, ABB’nin işletme hakkını şirketlere bıraktığı hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçeleriyle ilgili bilgi verme fonksiyonunu tam olarak yerine getirmediğini göstermektedir.
Kamu İdaresi cevabında; bulgudaki tespitler doğrultusunda muhasebede yer almayan kayıtların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; 5216 sayılı Kanun’da verilen yetkiye dayanılarak şirketlere işletme hakkı verilen maddi duran varlıkların ilgili varlık hesaplarından çıkarılıp 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabına alınmaması ilgili maddi duran varlık hesabı ile 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabının Bilançoda hatalı gösterilmesine sebebiyet vermiştir.