|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite döner sermaye işletmeleri tarafından üretilen hizmetlere ilişkin giderlerin muhasebe kayıtlarında yapılan hataları ortaya koymaktadır. Yapılan incelemelerde, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine, doğrudan üretimle bağlantılı olmayan yönetimsel giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir. Döner Sermaye İşletmeleri Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu iki hesabın kullanım amacını net bir şekilde tanımlamaktadır; 740 hesabı, hizmet üretimine yönelik giderlerin izlenmesi için, 770 hesabı ise genel yönetim giderlerinin kaydedilmesi için kullanılmalıdır.
Denetimlerde, 2023 yılı içinde gerçekleştirilen 319.765,50 TL tutarındaki mal ve hizmet alımının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda kaydedildiği görülmüştür. Kamu İdaresi, bu işlemlerin 740 hesapta izlendiğini belirtse de, yapılan analizler sonucunda 22 farklı yevmiye kaydında 770 hesabının kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu durum, kurumun muhasebe kayıtlarının doğruluğunu etkilemiş ve gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, döner sermaye işletmeleri tarafından üretilen hizmetlere ilişkin giderlerin doğru hesaplarda izlenmemesi, kurum hesaplarının güvenilirliğini zedelemekte ve finansal raporların doğruluğunu tehlikeye atmaktadır. Bu nedenle, muhasebe kayıtlarının düzenlenmesi ve hesapların doğru bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının Kullanılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetler için yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine doğrudan üretimle ilişkilendirilemeyen yönetimsel faaliyetler için kullanılması gereken 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetlere ilişkin yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Denetimlerde, hizmet üretimine ilişkin 2023 yılı içerisinde gerçekleştirilen 319.765,50 TL’lik mal ve hizmet alımının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2023 yılı içerisinde üretilen hizmetlere ilişkin yapılan mal ve hizmet alımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmekte olduğu belirtmiş olsa da birleşmiş veriler defteri üzerinden yapılan analizde 22 farklı yevmiye kaydında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılması gerektiği halde 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda belirtilen muhasebe kaydı nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır.