|
ÖZET: Hukuk davaları sonucunda ortaya çıkan idare borçlarının tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ve mali tablolarda yer almadığı belirlenmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi, kamu idaresinin mali durumunun şeffaf ve doğru bir şekilde yansıtılmasını hedeflemektedir. Tahakkuk esasının tanımı ise, ekonomik değerlerin yaratılması, dönüşmesi veya el değiştirmesi durumlarında muhasebeleştirilmesini öngörmektedir. Ayrıca, kamu idarelerinin tahmin edilebilen yabancı kaynaklarını kaydetmesi gerektiği de vurgulanmaktadır.
Bakanlığın taraf olduğu hukuk davaları incelendiğinde, aleyhe sonuçlanan davalara ilişkin ilamların ilgili birime iletildiği, ancak bu borçların Merkez Saymanlık Müdürlüğü’ne bildirilmemesi nedeniyle tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, borç bilgilerinin acilen Merkez Saymanlık Müdürlüğü’ne iletilmesi için gerekli yazışmaların yapıldığını belirtmiştir. Ancak, bu durumun önceki yıllarda da devam ettiği gözlemlenmiştir. Mali tabloların, Bakanlığın mali işlemlerini eksiksiz ve doğru bir şekilde yansıtması için hukuk davaları sonucunda oluşan idare borçlarının tahakkuk kayıtlarının yapılması gereklidir. Bu, tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin bir gereğidir ve idarenin mali şeffaflığını artıracaktır. |
BULGU: Hukuk Davaları Sonucu Oluşan İdare Borçlarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Hukuk davaları sonucu oluşan İdare borçlarının tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ve mali tablolarda raporlanmadığı tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bilanço İlkeleri” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında; bilanço ilkelerinin, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasını amaçladığı belirtilmektedir.
Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (ff) bendinde, tahakkuk esası; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini ifade eder şekilde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin “Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, kamu idarelerinin bilinen ve tutarları tahmin ve hesap edilebilen bütün yabancı kaynaklarının kaydedileceği ve bilançoda gösterileceği hüküm altına alınmıştır.
Ancak, Bakanlığın taraf olduğu hukuk davalarına ilişkin yapılan incelemede, aleyhe sonuçlanan davalarla ilgili ilamların Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünce Bakanlığın ilgili hizmet birimine gönderildiği ve bu birim tarafından söz konusu borcun ödenmesine ilişkin işlemlerin yapıldığı, ancak, hukuk davaları sonucu oluşan bu borçlara ilişkin bilginin Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne bildirilmemesi nedeniyle tahakkuk kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, ilgili davalara ilişkin borç bilgilerinin ivedilikle Merkez Saymanlık Müdürlüğüne bildirilmesi hususunda birimlere yazı yazıldığı ifade edilmiştir.
2018, 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarına da konu edilen hususa ilişkin tespitin 2021 yılında da devam ettiği görülmüştür.
Mali tabloların, Bakanlığın mali işlemlerini tüm önemli yönleriyle tam ve doğru olarak yansıtmasını sağlamak amacıyla ve tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereği olarak, hukuk davaları sonucu oluşan İdare borçlarının tahakkuk kayıtlarının yapılmasının sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.