|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, Büyükşehir Bağlı İdaresi bünyesindeki hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmediği tespit edilmiştir. Özellikle, hurdaya ayrılan demirbaşların toplanması, ambara giriş, satış ve imha süreçlerine dair kurumsal bir düzenlemenin eksik olduğu görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre, ekonomik ömrünü tamamlamış veya kullanılmayan taşınırların hurdaya ayrılması için belirli bir komisyon tarafından değerlendirilmesi ve onaylanması gerekmektedir. Ancak, bu süreçte yeterli kayıt ve takip sisteminin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, hurdaya ayrılan taşınırların garajlarda biriktirildiği ve bu taşınırların giriş kayıtlarının düzgün bir şekilde tutulmadığı belirlenmiştir. İdare, metal atıkların MKE AŞ’ye teslim edilmeden önce tartıldığını ve kayıt altına alındığını belirtse de, bu kayıtların yeterli düzeyde olmadığı değerlendirilmektedir. Hurda alanına getirilen taşınırların ekonomik değerinin tespit edilmesinde eksiklikler yaşanmaktadır. Sonuç olarak, hurda yönetim sisteminin etkinliğini artırmak ve taşınırların kaybolmasını önlemek amacıyla, idarenin kurumsal düzenlemeler yapması gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu düzenlemeler, hurda niteliği taşıyan taşınırların kontrol altında tutulmasını sağlayarak, sistemin daha sağlıklı sonuçlar üretmesine katkıda bulunacaktır. |
BULGU: Hurda İşlemlerinin Sağlıklı Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlayacak Hurda Yönetim Sistemi Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare bünyesinde hurdaya ayrılan demirbaşların, toplanması, ambara giriş, satış ve imha işlemlerine ilişkin kurumsal bir düzenleme bulunmadığı, hurda yönetiminin etkin bir şekilde gerçekleştirilmediği görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesi ile getirilen düzenlemeye göre; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılması gerektiği ilgililer veya özel mevzuatı çerçevesinde oluşturulan komisyon tarafından bildirilen taşınırlar, biri işin uzmanı olmak kaydıyla harcama yetkilisinin belirleyeceği en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından değerlendirilip harcama yetkilisi veya üst yöneticinin onayı ile hurdaya ayrılma işleminin tamamlanması gerekmektedir.
Anılan komisyonca yapılan değerlendirme sonucunda, hurdaya ayrılması uygun görülmeyen taşınırlar hakkındaki gerekçeli karar harcama yetkilisine bildirilir. Komisyonca hurdaya ayrılmasına karar verilenler için ise Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı düzenlenir. Komisyonun yapacağı değerlendirme sonucunda hurdaya ayrılan taşınırın, ekonomik değer taşıyıp taşımamasına bağlı olarak imha edilmesi veya satılması mümkündür.
Harcama yetkilisince oluşturulacak komisyon tarafından ekonomik değerinin olmadığı veya teknik, sağlık, güvenlik ve benzeri nedenlerle imha edilmesinin şart olduğuna karar verilen taşınırlar, harcama yetkilisinin onayı ile imha edilir. İmha, komisyon veya komisyonun gözetiminde uzman kişiler tarafından yapılır. Bu işleme ilişkin ayrıca bir imha tutanağı düzenlenir.
Öte yandan, 20.03.1971 tarihli ve 7/2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na istinaden 19.03.2001 tarihinde çıkarılan 2001/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde, her türlü hurda malzemenin kamu kurum ve kuruluşlarınca Makina ve Kimya Endüstrisi (MKE) Hurda Sanayi İşletmeleri (HURDASAN) AŞ’ye satış suretiyle devri öngörülmüştür. Bu kapsamda MKE AŞ kamu kurumlarının hurdalarının sahibi konumunda olup hurdaları toplamaya yetkili tek kamu kuruluşudur. Bu nedenle kurumların her türlü hurda malzemelerini MKE Hurda İşletmeleri (HURDASAN) AŞ’ye satış suretiyle devretmeleri gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların ve kullanım imkânı kalmayan yedek parçaların garajlardaki bir alanda yığıntı yapılmak suretiyle muhafaza edildiği, hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin giriş kayıtlarının sağlıklı bir şekilde yapılmadığı, imha edilen hurdalara ilişkin imha tutanaklarının tutulmadığı, hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin ölçmek, saymak veya tartmak suretiyle çeşidinin, adedinin ve ekonomik değerinin tespit edilmediği görülmüştür.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; garajlardaki metal atıkların MKE A’ye teslim edildiği, MKE AŞ’ye teslim edilmeden önce atıkların kantarda tartıldığı, metal vasıflı atıkların geçici depolama alanına teslim edilirken atığın cinsi ve miktarı bilgilerinin yer aldığı Atık Giriş Çıkış Kayıt Formu düzenlendiği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından ilgili formların düzenlendiği ve atıkların cins ve miktarları yer aldığı belirtilmiş olsa da atıkların hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin giriş kayıtlarının sağlıklı bir şekilde yapılmadığı değerlendirilmektedir. Zira bahsi geçen formlarda hurda taşınırın cinsi ve adedi yazmaktadır. Söz konusu hurda taşınırlar MKE AŞ tarafından tartılarak alınmakta olup bu uygulama ile ekonomik değer taşıyan hurda taşınırlardaki bir eksikliğin İdare tarafından tespit edilmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri kapsamında; hurda niteliği taşıyan taşınırların kaybolmasına, yok olmasına veya kontrol dışı kullanılmasına engel olarak taşınır sisteminin sağlıklı sonuçlar üretmesini sağlayacak etkin bir hurda yönetim sistemi oluşturulmasına yönelik kurumsal düzenlemeler yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.