ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi bünyesindeki hurda işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için gerekli olan hurda yönetim sisteminin eksik olduğunu ortaya koymuştur. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre, hurda mallar, ekonomik ömrünü tamamlamış veya teknik nedenlerle kullanılamaz hale gelmiş taşınırlar olarak tanımlanmaktadır. Ancak, mevcut durumda hurda yönetimi etkin bir biçimde gerçekleştirilememekte; taşınırların toplanması, muhafazası, satışı ve imhası gibi süreçlerde kurumsal bir düzenleme bulunmamaktadır.

Hurdaya ayrılma işlemleri için oluşturulması gereken komisyonlar, taşınırların değerlendirilmesi ve imha edilmesi süreçlerini yürütmekle yükümlüdür. Ancak yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların kayıtlarının düzgün tutulmadığı ve hurda alanında yığıntıların oluştuğu tespit edilmiştir. Bu durum, güvenlik zafiyetlerine yol açmakta ve hurda yönetiminin etkinliğini azaltmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve hurda yönetim sisteminin kurulması için çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir.

Sonuç olarak, hurda niteliği taşıyan taşınırların kaybolmasını ve suiistimalini önlemek amacıyla etkin bir hurda yönetim sistemi kurulması gerekmektedir. Bu sistemin oluşturulması, taşınırların sağlıklı bir şekilde yönetilmesini ve kontrol dışı kullanılmalarının engellenmesini sağlayacaktır.

BULGU: Hurda İşlemlerinin Sağlıklı Bir Şekilde Yürütülmesini Sağlayacak Hurda Yönetim Sistemi Kurulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye bünyesinde hurdaya ayrılan taşınırların, toplanması, ambara giriş, muhafaza satış ve imha işlemlerine ilişkin kurumsal bir düzenleme bulunmadığı, hurda yönetiminin etkin bir şekilde gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde hurda malların, ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırlar ile üretim sırasında elde edilen kırpıntı, döküntü ve artık parçalar olduğu belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesi ile getirilen düzenlemeye göre; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılması gerektiği ilgililer veya özel mevzuatı çerçevesinde oluşturulan komisyon tarafından bildirilen taşınırlar, biri işin uzmanı olmak kaydıyla harcama yetkilisinin belirleyeceği en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından değerlendirilip harcama yetkilisinin onayı ile hurdaya ayrılma işleminin tamamlanması gerekmektedir.
Anılan komisyonca yapılan değerlendirme sonucunda hurdaya ayrılması uygun görülmeyen taşınırlar hakkındaki gerekçeli karar harcama yetkilisine bildirilir. Komisyonca hurdaya ayrılmasına karar verilenler için ise Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı düzenlenir. Komisyonun yapacağı değerlendirme sonucunda hurdaya ayrılan taşınırın, ekonomik değer taşıyıp taşımamasına bağlı olarak imha edilmesi veya satılması mümkündür.
Harcama yetkilisince oluşturulacak komisyon tarafından ekonomik değerinin olmadığı veya teknik, sağlık, güvenlik ve benzeri nedenlerle imha edilmesinin şart olduğuna karar verilen taşınırlar, harcama yetkilisinin onayı ile imha edilir. İmha, komisyon veya komisyonun gözetiminde uzman kişiler tarafından yapılır. Bu işleme ilişkin ayrıca bir imha tutanağı düzenlenir.
Yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılan taşınırların Fen İşleri Müdürlüğü birimine ait bir alanda yığıntı yapılmak suretiyle muhafaza edildiği, hurda alanına getirilen taşınırlara ilişkin giriş kayıtlarının sağlıklı bir şekilde yapılmadığı, hurdaya ayrılan taşınırların satış, devir veya hibe etmek suretiyle elden çıkarılmasına rağmen hurda alanına getirilen hurdaların miktarı kayıt altına alınmadığı için çıkış kayıtlarının karşılaştırılmasının da yapılmadığı görülmüştür. Hurda ambarının olmaması nedeniyle hurdaların yığıntı alanında toplanması ve takibin yapılamaması güvenlik zafiyetine sebep olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; bulgu konusuna katılındığı ve hurda yönetim sisteminin kurulması için çalışmaların başlatıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri kapsamında; hurda niteliği taşıyan taşınırların kaybolmasına, yok olmasına, suiistimalin önlenmesine veya kontrol dışı kullanılmasına engel olarak taşınır sisteminin sağlıklı sonuçlar üretmesini sağlayacak etkin bir hurda yönetim sistemi oluşturulmasına yönelik kurumsal düzenlemeler yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.