|
ÖZET: İhale yoluyla yapılan hurda malzeme satışlarının, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi, ekonomik ömrünü tamamlamış araçlarını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde üçüncü kişilere satmıştır. Belediyenin 22.04.2024 tarihli encümen kararıyla, 16.05.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihale sonucunda bir arazöz için 116 bin TL teklif alınmış ve satış onaylanmıştır.
Kamu kurumlarının hurda malzemelerinin değerlendirilmesi, 3284 sayılı kanun gereğince askeri fabrikalara devredilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 7330 sayılı kanun, ihtiyaç fazlası ve kullanım dışı malzemelerin MKE AŞ’ye devredilmesini öngörmektedir. Ancak, belediyenin bu malzemeleri ihale yoluyla satması, hem mevzuata aykırı bir durum yaratmakta hem de MKE AŞ’nin kaynak tedarikini olumsuz etkilemektedir. Kamu İdaresi, hurda malzemelerin elden çıkarılması işlemlerinin mevzuat çerçevesinde yapılacağını ve MKE AŞ’ye devredileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, hurda malzemelerin satışında yasal düzenlemelere uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Hurda Malzemelerin İhale Yoluyla Satılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdareye ait hurda varlıklarının, ilgili mevzuat gereği Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi AŞ’ye (MKE AŞ) verilmesi gerekirken, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale yoluyla üçüncü kişilere satıldığı tespit edilmiştir.
Belediye Encümeninin 22.04.2024 tarih ve 14 sayılı kararı ile Belediyeye ait ekonomik ömrünü doldurmuş ve trafikten çekme belgeli 2 adet aracın satış ihalesi yapılmasına karar verilmiş ve 16.05.2024 tarihinde yapılan ihalede 1 adet arazöz için KDV hariç 116 bin TL teklif alınarak 17.05.2024 tarih ve 15 sayılı encümen kararı ile satış onaylanmıştır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan hurdaların değerlendirilmesi amacıyla, 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde maden hurdalarının askeri fabrikalara devredileceği hükme bağlanmıştır.
Daha sonra, 7330 sayılı Makine ve Endüstrisi Kurumu Anonim Şirketi Hakkında Kanunu’nun “Görev ve yetki” başlıklı 4’üncü maddesi dördüncü fıkrasında; Şirketin kamu idareleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve sermayesinin en az yüzde ellisi kamuya ait olan bağlı ortaklıklarca ihtiyaç fazlası ve kullanım dışı bırakılan veya niteliğini kaybetmiş olan her türlü hava, deniz ve kara taşıtları, makine ve teçhizat ile tehlikeli veya tehlikesiz metal/metal bileşim atıkları, ekonomik değer taşıyan metal dışı (evsel nitelikte olmayan) mal ve malzemeleri; birinci fıkrada belirtilen faaliyetleri gerçekleştirmek için gerekli olan malzemelerin üretilmesinde ham madde olarak kullanmak ve gerektiğinde piyasada değerlendirmek üzere Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen birim fiyatlarından satın alabileceği veya devralabileceği ve bu fıkrayla ilgili hususlar hakkında 17.12.1937 tarihli ve 3284 sayılı Bazı Maden Hurdalarının Dışarı Çıkarılmasının Yasak Edilmesi ve Satın Alınması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Böylece, yukarıda yer verilen ve hurdaların askeri fabrikalara devredilmesine ilişkin düzenleme, bu atıf ile birlikte söz konusu hurdaların MKE AŞ’ye devredilmesini hüküm altına alır hale gelmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarının sahip oldukları hurda niteliğindeki malzemelerini ve ihtiyaç fazlası malzemelerini, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen fiyat üzerinden MKE AŞ’ye satış yoluyla devretmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ancak, Belediyenin hurda malzemelerine ilişkin iş ve işlemlerin incelenmesi neticesinde; hurda malzemelerini yukarıda yer verilen hükümler gereğince MKE AŞ’ye satış suretiyle devretmesi gerekirken söz konusu malzemelerin ihale yoluyla üçüncü kişilere satışını gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu uygulama, belirtilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği açık olmakla birlikte, MKE AŞ’nin kaynak tedarikinin azalmasına da neden olmuştur.
Kamu İdaresi cevabında, hurda malzemelerin elden çıkarılmasına yönelik iş ve işlemlerin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek bu hurdaların MKE AŞ’ye satış yoluyla devredilmesi hususuna dikkat edileceği belirtilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Bu itibarla, hurda malzemelerin elden çıkarılmasına yönelik olarak yapılacak iş ve işlemlerde yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere riayet edilmesi ve hurda malzemelerin satış yoluyla MKE AŞ’ye devredilmesi gerekmektedir.