|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin hurda niteliğindeki varlıklarının yönetmelik hükümlerine uygun şekilde işlenmediğini ortaya koymuştur. Kullanılamaz hale gelmiş maddi duran varlıkların hurdaya ayrılma süreçlerinin tamamlanmadığı ve bu varlıkların satışlarının düzenli bir şekilde gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. Bu durum, ilgili muhasebe hesaplarının gerçeği yansıtmadığını göstermektedir.
10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği, ekonomik ömrünü tamamlayan veya kullanılamaz hale gelen taşınırların hurda olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Yönetmelikte, hurdaya ayrılan varlıkların kayıtlardan çıkarılması ve bu süreçlerin nasıl yürütüleceği detaylandırılmıştır. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için gerekli düzenlemeleri içermektedir. Yapılan incelemelerde, hurdaya ayrılma işlemleri tamamlanmamış birçok taşınırın bulunduğu ve bu varlıkların satışlarının düzenli olarak yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli adımların atılacağını ifade etmiştir. Ancak, 294 No.lu hesapta kayıtlı olan 83.050,85 TL tutarının gerçeği yansıtmadığı ve hurda niteliğindeki varlıkların usulüne uygun olarak hurdaya ayrılması ve satışlarının düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Hurda Niteliğindeki Varlıklara Yönetmelik Hükümlerinin Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdareye ait kullanılma olanağı kalmamış maddi duran varlıkların hurdaya ayrılma işlemlerinin tamamlanmadığı, hurdaya ayrılmış varlıkların satışının ise düzenli olarak gerçekleştirilmediği bu nedenle ilgili muhasebe hesaplarının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür.
10/10/2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırların hurda olarak ifade edileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde kayıtlardan çıkış işlemine tabi tutulacağı ifade edilmiştir.
Yönetmeliğin “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesinde hurdaya ayırma işleminin nasıl yürütüleceği açıklanmıştır. Buna göre hurdaya ayrılan ve ekonomik değeri olan hurda taşınır mallar hakkında, özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak üzere 30/6/2021 tarihli ve 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 224’üncü maddesinde; bu hesabın çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca teknik ve fiziki nedenlerle hizmet dışı bırakılan taşınırların, Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen usuller ile hurdaya ayrılması, hurda niteliğindeki bu varlıkların 294 No.lu hesapta izlenmesi ve MKE’ye satılarak ekonomik değer elde edilmesi gerekmektedir. Söz konusu satış işlemi ise varlık değerinin 294 No.lu hesaba alacak kaydedilmesi suretiyle muhasebeleştirilmelidir.
Yapılan incelemede ise kullanılmaz durumda olup hurdaya ayrılma işlemleri tamamlanmamış çok sayıda taşınırın mevcut olduğu ve hurdaya ayrılmış varlıkların satışının düzenli olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdarsi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, İdarenin mali tablolarında yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı 83.050,85 TL tutarının gerçeği yansıtmadığı
değerlendirilmekte olup hurda niteliğine haiz varlıkların usulüne uygun olarak hurdaya ayrılma işlemlerinin gerçekleştirilmesi, hurdaya ayrılanların satışının düzenli olarak yapılması gerekmektedir.