BULGU: Hurdaya Ayrılan Bazı Varlıkların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kamu İdaresinin envanterinde kayıtlı olup çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitirerek komisyon kararına istinaden hurdaya ayrılan bazı taşınır varlıkların muhasebeleştirme işlemlerinin hatalı yapıldığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 28’inci maddesinde; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılması gerektiği ilgililer veya özel mevzuatı çerçevesinde oluşturulan komisyon tarafından bildirilen taşınırların, biri işin uzmanı olmak kaydıyla harcama yetkilisinin belirleyeceği en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından değerlendirileceği; komisyonca yapılacak değerlendirme sonucu hurdaya ayrılmasına karar verilenler için “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı”nın düzenleneceği, hurdaya ayrılan veya imha edilen taşınırların ise “Taşınır İşlem Fişi” düzenlenmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacağı belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın niteliği açıklanmış olup söz konusu hesabın, çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ile maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkur Yönetmelik’in söz konusu hesabın işleyişinin açıklandığı 215’inci maddesinde ise kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarlarının ise 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda hurdaya ayrılan bazı varlıkların muhasebeleştirme işlemlerinin yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmadığı, hurdaya ayrılan taşınır varlıkların muhasebe kayıtlarının 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı kullanılmadan, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nın borcuna karşılık, ilgisine göre 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı veya 255 Demirbaşlar Hesabı alacaklı çalıştırılarak yapıldığı ve 2023 yılı bilançosunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın toplam 1.789.542,12 TL kadar eksik göründüğü tespit edilmiştir.
Mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını sağlamak için kayıttan düşme teklif ve onay tutanağı düzenlenerek hurdaya ayrılan ve taşınır işlem fişi ile kayıtlardan çıkarılan taşınır varlıkların ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak tam ve doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idaresinin envanterinde hurdaya ayrılan taşınır varlıkların muhasebeleştirilmesi hatalı yapılmıştır. Taşınır Mal Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak, hurdaya ayrılan varlıkların kayıtları 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı üzerinden izlenmelidir. Ancak, bu hesap kullanılmadan işlemler gerçekleştirilmiş ve 2023 yılı bilançosunda 294 hesabında 1.789.542,12 TL eksiklik tespit edilmiştir. Doğru muhasebeleştirme için ilgili mevzuat hükümlerine uygun kayıtların yapılması gerekmektedir. |