BULGU: Hurdaya Ayrılan Demirbaş ve Cihazlardan Satışı Gerçekleştirilenlerin İlgili Varlık Hesabından Düşülmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitede yapılan denetim sonucunda, hurdaya ayrılarak satışı yapılan taşınırların kayıtlardan düşülmediği görülmüştür.
27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 215’inci maddesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in 215’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeriyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabı’na alacak, satış bedelinin 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarlarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinin 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na aktarılacağı, bunların satılmak suretiyle kayıtlarından çıkarılmasında ise bahsi geçen hesabın alacak çalıştırılacağı, karşılığında ise ilgili hesaplara borç kaydının yapılacağı anlaşılmaktadır.
Üniversite tarafından 2019-2023 yılları arasında hurdaya ayrılan toplam 861.138,74 TL değerindeki taşınırın Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hurda İşletmesi Müdürlüğüne satıldığı ancak Üniversite kayıtlarından düşülmediği görülmüştür. Dolayısıyla aslında Üniversitenin uhdesinde ve tasarrufunda bulunmayan 861.138,74 TL varlık idarenin bilançosunda yer alarak, ilgili aktif hesabın mali tablolarda 861.138,74 TL fazla gözükmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2024 yılında yapılan kayıtların 2023 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’na göre, üniversitede hurdaya ayrılan taşınırların kayıtlardan düşülmediği tespit edilmiştir. 2019-2023 yılları arasında toplam 861.138,74 TL değerindeki taşınır, Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi’ne satılmış ancak bu işlem üniversite kayıtlarına yansıtılmamıştır. Sonuç olarak, üniversitenin bilançosunda bu miktar, tasarrufunda bulunmayan varlık olarak görünmekte ve mali tablolarında fazlalık oluşturmaktadır. Kamu idaresi, tespit edilen hususlar için gerekli işlemleri yapmıştır; ancak 2024 kayıtları, 2023 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltmemektedir. |