ÖZET: Üniversite bünyesinde hurdaya ayrılan demirbaşlar ve stokların yıllar içinde artış gösterdiği, ancak bu varlıkların elden çıkarılmadığı gözlemlenmiştir. 20 Mart 1971 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, kullanılmayan maden hurdaları ve araçların, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.Ş.’ye satılması gerektiği belirtilmektedir. Eğer bu mümkün değilse, Kamu İhale Kanunu çerçevesinde satış işlemleri gerçekleştirilmelidir.

2019’dan 2023’e kadar olan mali tablolar incelendiğinde, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda kaydedilen hurda demirbaşların toplam tutarının sürekli arttığı tespit edilmiştir. Bu durum, kurumun mali tablolarındaki borç ve alacak dengelerinin büyümesine yol açmakta ve kullanılmayan demirbaşların depolanması ek maliyetler doğurmaktadır. Ayrıca, bu varlıkların değeri zamanla azalmaktadır.

Kamu idaresi, hurda demirbaşların satış işlemlerinin yıllar içinde gerçekleştirildiğini, ancak bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığını vurgulamaktadır. Mali tabloların güvenilirliği açısından, gerçek durumun muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, hurdaya ayrılan demirbaşların satışı ve ilgili mevzuata uygun olarak kayıtların güncellenmesi gerekmektedir.

BULGU: Hurdaya Ayrılan Demirbaşların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Tutulması, Kayıtlardan Çıkarılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite bünyesinde, hurdaya ayrılan demirbaşların ve stokların yıldan yıla artış gösterdiği ve bu demirbaş ve stokların herhangi bir şekilde elden çıkarılmadığı tespit edilmiştir.
20 Mart 1971 tarihli ve 7-2156 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Resmi Daire ve İdareler ile İktisadi Devlet Teşekkülleri ile bunlara ait müessese ve iştiraklerinin her çeşit maden hurdaları ile bunların hurda haldeki alaşımlarının ve kullanılmayacak hale gelmiş bulunan muharrik ve müteharrik araçlarının, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.Ş’ye satış yoluyla devri gerekmektedir. Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurdasan A.Ş.’ye ya da Kimya Endüstrisi Kurumunun kendisi adına hurdayı toplamaya yetki verdiği bir işletmeye satılması; bu ikisinin mümkün olmaması halinde ise Hurdasan A.Ş fiyatları üzerinden Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde satılması gerekmektedir.
Kurumun 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yılı mali tablolarından alınan bilgiye göre; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda 2019 yılında 7.783.234,81 TL, 2020 yılında 8.432.201,17 TL, 2021 yılında 9.192.922,54 TL, 2022 yılında 9.861.321,39 TL ve 2023 yılında 10.740.661,14 TL’lik hurda demirbaş kaydı mevcuttur. Yıllar itibariyle bu tür kullanılmayan, ekonomik ömrünü tamamlamış demirbaşların kayıtlardan çıkarılmadığı, satılmadığı tespit edilmiştir. Bu işlemlerin yapılmaması Kurumun mali tablolarındaki borç ve alacak toplamlarının büyümesine neden olmaktadır. Bu tür demirbaşların depolanması, saklanması kurum için bir maliyet oluşturmaktadır, ayrıca, bu demirbaşların değerleri zamanla daha da azalmaktadır.
Kamu idaresi yıllar bazında hurda demirbaşın satış işlemlerinin büyük ölçüde gerçekleştirildiğini ancak bunun muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığını belirtmiştir. Ancak mali tabloların güvenilirliği için fiili durumun muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olması önem arzetmektedir.
Dolayısıyla, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda biriken hurdaya ayrılan demirbaşların satılması ve mezkur mevzuata göre işlemlerin tamamlanarak kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir.