|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde hurdaya ayrılan stokların muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit etmiştir. Kullanılamaz veya tüketilemez hale gelen stokların, kişisel kusur olmaksızın doğrudan giderleştirildiği ve 157-Diğer Stoklar Hesabının kullanılmadığı gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 120. maddesi gereğince, bu tür stokların hurdaya ayrılması gereken durumlarda, ilgili hesapların doğru bir şekilde kullanılması gerektiği belirtilmektedir.
İncelemeler sonucunda, yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen stokların muhasebe kayıtlarında hatalı bir şekilde işlem gördüğü ortaya çıkmıştır. Bu stokların, kayıtlı değeri üzerinden 157-Diğer Stoklar Hesabına alacak kaydedilmesi ve aradaki farkın 630-Giderler Hesabına borç olarak işlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, elden çıkarılan diğer stokların da benzer şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Sonuç olarak, bu tür işlemlerin doğru bir şekilde kaydedilmesi, mali raporlamanın güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. İlgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi, mali yönetim açısından gerekli bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Stokların Muhasebeleştirme İşlemlerinin Hatalı Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kişisel kusura dayanmaksızın kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklara ait hurdaya ayrılma işlemlerinin doğrudan giderleştirildiği, 157-Diğer Stoklar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 157-Diğer Stoklar Hesabının İşleyişini konu alan 120’inci maddesine göre kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stoklardan hurdaya ayrılması gerekenler, hurda halindeki değeri üzerinden bu hesaba, kayıtlı değeri ile hurda halindeki değeri arasındaki fark 630-Giderler Hesabına borç, kayıtlı değeri üzerinden ilgili stok hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca bu hesapta kayıtlı diğer stoklardan elden çıkarılanlar kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabına borç, aradaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç, diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir.
Konu ile ilgili yapılan incelemede; kişisel kusur olmaksızın yok olma, kırılma, bozulma veya eskime gibi nedenlerle kullanılamayacak veya tüketilemeyecek hale gelen stokların doğrudan giderleştirildiği, 157-Diğer Stoklar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği, bu stokların hangi hesapta yer alıyorsa o hesabın alacaklandırılarak 157-Diğer Stoklar Hesabının borçlandırılıp aradaki farkın 630- Giderler hesabına alınarak kayıt altına alınması gerekmektedir. Ardından ise satış bedeline göre 157-Diğer Stoklar Hesabını ile arada doğan farkın 600-Gelirler veya 630-Giderler hesabında izlenmesi gerekmektedir.