|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırları kayıttan çıkarırken 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nı kullanmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224. maddesi, bu hesabın kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 225. maddede bu varlıkların kayıttan çıkarılma işlemlerinin nasıl yapılacağına dair detaylar yer almaktadır.
2024 yılı içerisinde, İdare’nin bazı maddi duran varlıkları için düzenlenen taşınır işlem fişleriyle kayıttan çıkarma işlemleri, yalnızca ilgili maddi duran varlık hesabı ve 630 Giderler Hesabı ile ilişkilendirilerek gerçekleştirilmiştir. Bu durum, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın kullanılmaması nedeniyle Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil etmekte ve satışa konu olabilecek varlıkların gelir takibine engel olmaktadır. Sonuç olarak, ekonomik ömrünü tamamlamış veya teknik nedenlerle kullanılamaz hale gelmiş dayanıklı taşınırların hurdaya ayrılma işlemlerinde, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın kullanılması zorunludur. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların Elden Çıkarılacak Varlıklar Hesabı Kullanılmadan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların çıkış işlemlerine ilişkin muhasebe kaydında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının niteliğini açıklayan 224’üncü maddesinde, bu hesabın çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Hesabın işleyişini açıklayan 225’inci maddede ise, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
2024 yılı içinde, İdarenin maddi duran varlıklarından taşınır işlem fişi düzenlenmek suretiyle kayıttan çıkarılma işlemi yapılan bir kısım taşınırlardan hurdaya ayrılanların veya imha edilmek üzere ayrılanların, yalnızca ilgili maddi duran varlık hesabı ve 630 Giderler Hesabı ile ilişkilendirilmek suretiyle çıkış kayıtlarının muhasebe işlemlerine yansıtıldığı görülmüştür.
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının aracılığı olmadan gerçekleştirilen bu işlemler Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil ettiği gibi söz konusu varlıklardan satışa konu olabileceklere ilişkin gelir takibine de engel olmaktadır.
Sonuç olarak, ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan dayanıklı taşınırlardan hurdaya ayrılanların çıkış işlemlerinde, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kullanılması gerekmektedir.