|
ÖZET: Hurdaya ayrılan taşınırların muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kullanılma imkânını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için gerekli olan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın kullanılmadığını ortaya koymuştur. Resmî Gazete’de yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, bu tür varlıkların bu hesapta izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, hurdaya ayrılan malların satılması durumunda, bu hesap üzerinden çıkış yapılması ve satış bedeli ile mukayyet bedel arasındaki farkın doğru şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Denetim sırasında, bazı demirbaşların hurdaya ayrıldığı ancak bu işlemlere ilişkin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na herhangi bir kayıt yapılmadığı gözlemlenmiştir. Şirketin açıklamasında, hurda niteliğindeki varlıkların satışının Makine Kimya Endüstri Kurumu’na yapıldığı ve bu nedenle ayrı bir takip gereği olmadığı ifade edilmiştir. Ancak, yıl içinde hurdaya ayrılan demirbaşların mali tablolar üzerinde önemli bir etki yaratmadığı savunulmuştur. Sonuç olarak, hurdaya ayrılan maddi duran varlıkların 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, muhasebe kayıtlarının doğru ve düzenli bir şekilde tutulması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılması gereken 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan (1) Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde, çeşitli nedenlerle işletmede kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ve duran varlıkların “294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar” hesabında izleneceği belirtilmiştir. Hurdaya ayrılan malların satılması halinde ise 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabından çıkış yapılmalı ve Tebliğ’de belirtildiği şekilde mukayyet bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu farkın Gelirler; olumsuz farkın Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Bazı demirbaşların kullanım olanağı kalmadığı gerekçesiyle hurdaya ayrılmasına karar verildiği ve hurdaya ayırma işlemlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Ancak demirbaşlarla ilgili olarak 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür.
Şirket cevabında, hurda niteliğindeki maddi duran varlıkların satışının Makine Kimya Endüstri Kurumuna yapıldığı, bu nedenle maddi duran varlıklar kaleminden 294 Hesaba Elden Çıkarılacakların tutarının ayrı takip edilmesi gerekmediği, ayrıca yıl içinde hurdaya ayrılan demirbaş tutarlarının Muhasebe Temel İlkeler ışığında önemlilik seviyesinin altında olması sebebiyle mali tablolarda bir sorun teşkil etmeyeceği ayrıca başka bir hesap sınıflandırılmasında takip edilmemesi durumunda kamu zararı ve mali kayba yol açmayacağı ifade edilmiştir. Bulguda söz konusu muhasebe kayıtlarının neden ve nasıl yapılacağına ilişkin açıklamalar yapıldığından sübjektif değerlendirmeler içeren şirket cevabı ayrıca değerlendirilmemiştir.
Hurdaya ayrılan maddi duran varlıkların 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.