|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında, hurdaya ayrılan taşınırların muhasebe kayıtlarının eksik olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine göre, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı kullanılmalıdır. Bu hesap, hurdaya ayrılan varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden borç ve alacak işlemleriyle izlenmesini öngörmektedir.
Ayrıca, 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı, amortismana tabi duran varlıkların ayrılmış amortisman tutarlarını takip etmek için kullanılmaktadır. Her iki hesabın eş zamanlı çalışması gerektiği ve bakiyelerinin birbirine eşit olması gerektiği vurgulanmaktadır. 10 Ekim 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği, hurdaya ayrılan taşınırların kayıtlardan çıkarılması için gerekli prosedürleri belirlemektedir. Yapılan incelemelerde, bazı araçların hurdaya ayrılmasına rağmen ilgili muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Belediyenin mali tablolarının güvenilirliği için, hurdaya ayırma işlemlerinin mevzuata uygun olarak zamanında kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların İlgili Hesapta İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından hurdaya ayrılan ve daha sonrasında da devredilen taşıtların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224’üncü maddesinde 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının niteliği, 225’inci maddesinde ise hesabın işleyişi düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik’e göre; 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır. Yapılan düzenlemeye göre kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 – Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
Diğer taraftan mezkûr Yönetmelik’in 228’inci maddesinde 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği, 229’uncu maddesinde ise Hesabın işleyişi düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeye göre 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır. Ayrıca her iki hesap eş anlı çalışacağından bakiyelerinin de birbirine eşit olması gerekmektedir.
10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesinde, hurdaya ayrılan veya imha edilen taşınırların Taşınır İşlem Fişi düzenlenmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacağı ve fişin ekine Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağının bir nüshasının bağlanacağı,
“Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde, taşınır kayıt yetkilileri tarafından kamu idarelerinin muhasebe kayıtlarında ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlardan, çıkışları için düzenlenen Taşınır İşlem Fişlerinin birer nüshasının, düzenleme tarihini takip eden en geç on gün içinde ve her durumda malî yıl sona ermeden önce muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu ve muhasebe yetkililerinin, taşınır giriş ve çıkış işlemlerine ilişkin olarak kendilerine gönderilen Taşınır İşlem Fişlerinde gösterilen tutarları II’nci düzey detay kodu itibarıyla ilgili hesaplara kaydedeceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, İdare envanterinde bulunan bazı araçlar hurdaya ayrılmasına rağmen bu hurdaya ayırma işlemine ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup gereken hususların yapılacağını belirtmiştir.
Belediyeye ait mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesi için yukarıda anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak hurdaya ayırma işlemlerinde 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak gerekli kayıtların zamanında yapılması sağlanmalıdır.