|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında, hurdaya ayrılan taşınırların ilgili hesaplarda izlenmediğini ortaya koymuştur. Belediyeye ait 7 motorlu aracın hurdaya ayrılması işlemleri, 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na kaydedilmemiştir. Bu durum, kurumun mali tablolarında hatalara yol açmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224 ve 225’inci maddeleri, bu hesapların işleyişini ve niteliğini belirlemekte, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelik gereğince, hurdaya ayrılan varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden ilgili hesaplara borç ve alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Ayrıca, 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı, amortismana tabi duran varlıklar için ayrılan tutarları izlemek amacıyla kullanılmaktadır. Her iki hesabın eş zamanlı çalışması ve bakiyelerinin birbirine eşit olması önem arz etmektedir. Yapılan incelemede, hurdaya ayrılan araçlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Mali tabloların güvenilirliği için, hurdaya ayırma işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak zamanında kaydedilmesi sağlanmalıdır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların İlgili Hesapta İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye’ye ait 7 adet motorlu aracın hurdaya ayrılarak elden çıkarılmasına ilişkin işlemlerin, 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmediği ve Kurum’un mali tablolarında hataya sebebiyet verildiği tespit edilmiştir
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224’üncü maddesinde 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının niteliği, 225’inci maddesinde ise hesabın işleyişi düzenlenmiştir. Anılan Yönetmelik’e göre; 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır. Yapılan düzenlemeye göre kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 – Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
Diğer taraftan mezkûr Yönetmelik’in 228’inci maddesinde 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği, 229’uncu maddesinde ise Hesabın işleyişi düzenlenmiştir.
Yapılan düzenlemeye göre 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır. Ayrıca her iki hesap eş anlı çalışacağından bakiyelerinin de birbirine eşit olması gerekmektedir.
10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesinde, hurdaya ayrılan veya imha edilen taşınırların Varlık İşlem Fişi düzenlenmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacağı ve fişin ekine Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağının bir nüshasının bağlanacağı,
“Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde, taşınır kayıt yetkilileri tarafından kamu idarelerinin muhasebe kayıtlarında ilgili stok ve maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlardan, çıkışları için düzenlenen Varlık İşlem Fişlerinin birer nüshasının, düzenleme tarihini takip eden en geç on gün içinde ve her durumda malî yıl sona ermeden önce muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu ve muhasebe yetkililerinin, taşınır giriş ve çıkış işlemlerine ilişkin olarak kendilerine gönderilen Varlık İşlem Fişlerinde gösterilen tutarları II’nci düzey detay kodu itibarıyla ilgili hesaplara kaydedeceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, 7 adet araç hurdaya ayrılmasına rağmen bu hurdaya ayırma işlemine ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa katılmış olup gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir.
Belediyeye ait mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesi için yukarıda anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak hurdaya ayırma işlemlerinde 294 – Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 – Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak gerekli kayıtların zamanında yapılması sağlanmalıdır.