|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il belediyesinin kullanım ömrünü tamamlamış taşınırları için muhasebe hesaplarının düzenli bir şekilde kullanılmadığı tespit edilmiştir. Özellikle, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın işleyişinde eksiklikler gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar gereğince, kullanma olanağını yitiren duran varlıkların kayıtlardan çıkarılması ve ilgili amortisman tutarlarının doğru hesaplara aktarılması gerekmektedir.
Denetim sırasında, kullanımdan kaldırılan duran varlıkların Mali Hizmetler Birimi’ne bildirilmediği ve bu nedenle hurdaya ayırma işlemlerinin gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır. Ancak, satışı yapılan taşınırların bildirilmesi durumunda ilgili varlık hesabından düşüldüğü belirlenmiştir. İdare, bu durumu düzeltmek için birimler arası koordinasyon sağlayarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağını ifade etmiştir. Ancak, bu işlemlerin 2022 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltme etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, hurdaya ayırma komisyonunun ekonomik ömrünü tamamlayan varlıklar için gerekli işlemleri gerçekleştirmesi ve ilgili muhasebe hesaplarına doğru kayıtların yapılması önem arz etmektedir. Bu süreç, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın düzgün işleyişi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin kullanım ömrünü tamamlamış taşınırları için, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının düzenli olarak kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın işleyişi” başlıklı 225’inci maddesinde;
“a) Borç
1) Kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” hükmü,
“299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 228’inci maddesinde;
“Bu hesap, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır” hükmü,
229’uncu maddesinde ise: “Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ile hurdaya ayrılan taşınırlar ve bunlar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının, ilgili hesaptan çıkışı yapılarak 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç kaydedilmesi, bu varlıklar için daha önce ayrılmış olan amortisman tutarlarının da 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkılarak 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kullanma olanağını yitiren duran varlıkların fiili olarak kullanımdan kaldırılmış olmasına rağmen Mali Hizmetler Birimine bildirilmemesi nedeniyle hurdaya ayırma işlemlerinin yapılmadığı ancak satışı yapılan taşınırın Mali Hizmetler Birimine bildirimi yapıldığında ilgili varlık hesabından düşüldüğü tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare, hurdaya ayırma işlemleri için birimler arası koordinasyonun sağlanarak gerekli muhasebe kayıtlarının yapılacağını bildirmiş olsa da yapılacak olan işlemlerin 2022 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, hurdaya ayırma komisyonu tarafından ekonomik ömrünü tamamlayan varlıkların hurdaya ayırma işlemi yapıldıktan sonra ilgili varlık hesabına alacak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç kaydedilmesi, ayrıca bu varlıklar için daha önce ayrılmış olan ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer alan amortisman tutarlarının da 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına aktarılması gerekmektedir.