ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir il belediyesinde hurdaya ayrılan taşınırların muhasebe sisteminde kaydedilmediği tespit edilmiştir. 18 Ocak 2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4. maddesi, hurda malların ekonomik ömrünü tamamlamış ya da kullanılamaz hale gelmiş taşınırlar ile üretim sürecinde oluşan artık parçaları kapsadığını belirtmektedir. Aynı yönetmeliğin 28. maddesi, hurdaya ayrılacak taşınırların, ilgili komisyon tarafından belirlenen usullerle kayıtlardan düşürülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Denetim sonucunda, hurdaya ayrılan taşınırların “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı”na rağmen 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Ayrıca, hurdaların takibi için etkili bir mekanizma oluşturulmadığı belirlenmiştir. Bu durum, ekonomik değeri olan hurdaların muhasebe sisteminde yer almaması nedeniyle belediye için risk oluşturmakta ve mali tabloların doğruluğunu etkilemektedir.

Sonuç olarak, hurdaya ayrılan taşınırların izlenmemesi, belediyenin mali durumunu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, ilgili yönetmeliklere uygun bir muhasebe sistemi kurulması ve hurda yönetiminin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin hurdaya ayrılan taşınırları 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
18.01.2007 tarih 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde, hurda malların, ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırlar ile üretim sırasında elde edilen kırpıntı, döküntü ve artık parçalar olduğu belirtilmiştir.
Hurda malların yönetiminde uygulanacak usule ise aynı Yönetmelik’in 28’inci maddesinde yer verilmiş ve söz konusu maddede, ekonomik ömrünü tamamlamış veya kullanımında yarar görülmeyen taşınırların, mevzuatta uygun görülen usullerle kurulacak komisyon tarafından hurdaya ayrılmasına karar verileceği ve “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağına” dayanılarak düzenlenecek “Taşınır İşlem Fişiyle” kayıtlardan düşüleceği belirtilmiştir.
Hurdaların muhasebeleştirilmesine yönelik, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 225’inci maddesinde, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerler üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Kurumun mali tablolarının incelenmesi neticesinde, kurumda hurdaya ayrılan ve “Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı” düzenlenmiş olan taşınırların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmediği, hurdaların izlenmesi için sağlıklı bir mekanizma kurulmadığı görülmüştür.
Ekonomik değeri olan hurdaların muhasebe sistemi içerisinde takibinin sağlanmaması belediye açısından risk unsuru barındırmakla beraber mali tablolarda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının yer almamasına yol açmaktadır.