|
ÖZET: Hurdaya ayrılan veya başka idarelere devredilen taşınırların muhasebe kayıtlarında eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu taşınırların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve 299 Birikmiş Amortismanlar hesaplarında izlenmediği belirlenmiştir. Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların takibi için gerekli olduğunu vurgulamaktadır. Ancak, 2024 yılında kayıttan çıkarılan taşınırların yalnızca 255 Demirbaşlar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortisman ve Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Kamu idaresi, Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi üzerinden yapılan işlemlerin muhasebe sistemine otomatik olarak iletildiğini belirtmiştir. Ancak, sistemde “imha etmek” seçeneği seçildiğinde 294 no.lu hesabın çalışmadığı ifade edilmiştir. İdare, bu nedenle muhasebe kayıtlarına manuel müdahale imkânının bulunmadığını ve eksik kayıtlar konusunda sorumluluk taşımadığını savunmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sistemin gözden geçirilmesi gerektiği önerilmektedir. Sonuç olarak, hurdaya ayrılan veya devredilen taşınırların muhasebe işlemlerinin, yönetmelik hükümlerine uygun olarak 294 ve 299 no.lu hesapların da kullanılmasıyla gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan veya Başka İdarelere Devredilen Taşınırların Muhasebe Kayıtlarında Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Hurdaya ayrılan veya başka idareye devredilen taşınırların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesaplarında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı” başlıklı 214’üncü maddesinde, söz konusu Hesabın çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 215’inci maddesinde ise; söz konusu varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir. Aynı maddede elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilenlerin, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç ve alacak, ayrılmış amortisman tutarlarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç ve alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
2024 yılında varlık işlem fişi düzenlenmek suretiyle kayıttan çıkarılma işlemi yapılan (hurdaya ayrılan) 108.199,26 TL tutarındaki taşınırlar ile varlık işlem fişi düzenlenmek suretiyle başka bir kamu idaresine (Erzurum İl Milli Eğitim Müdürlüğüne) devredilen 95.722,07 TL tutarındaki taşınırların muhasebe kayıtlarında sadece 255 Demirbaşlar Hesabı ile 257 Birikmiş Amortisman ve Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının kullanıldığı görülmektedir. Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre taşınır çıkış işlemlerinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının da kullanılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi üzerinden yapılan hurdaya ayırma işleminin muhasebe sistemine otomatik olarak iletildiği, bu sistemde kayıtların manuel müdahaleye kapalı şekilde oluşturulduğu ifade edilmiştir. Taşınır Kayıt Yönetim Sisteminde hurdaya ayrılma işleminde “satış” seçeneği seçilirse 294 no.lu hesabın çalıştığı, “imha etmek” seçeneği seçildiği zaman 294 no.lu hesabın çalışmadığı; idarenin yaptığı işlemin imha olduğu ve bu nedenle 294 no.lu hesabın çalışmadığı belirtilmiştir. Sistemle ilgili olduğu için idarenin herhangi bir sorumluluğu olmadığı belirtilmiştir. İdare devir işlemi ile ilgili olarak Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin muhasebe sistemine otomatik olarak iletildiği, sistemde 294 no.lu hesabın çalıştırılmadığını belirtmiştir. İdarenin, muhasebe kayıtlarına manuel müdahale imkânı bulunmadığından, eksik muhasebe kayıtlarına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı hususu da cevapta yer almaktadır. Taşınır Kayıt Yönetim Sisteminde, İdarenin iddia ettiği şekilde aksama/sorun mevcutta Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sistemin gözden geçirilmesi uygun olacaktır.
Sonuç olarak, hurdaya ayrılan veya başka idareye devredilen dayanıklı taşınırların çıkışına ilişkin muhasebe işlemlerinde, Yönetmelik hükümlerine uygun olarak 294 ve 299 no.lu hesapların da kullanılması gerekmektedir.