|
ÖZET: Hurdaya ayrılarak satılan maddi duran varlıkların satış sonrası kayıt işlemlerinin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında yer alan hurdaların satışları, ilgili hesaplardan çıkış yapılmadan gerçekleştirilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 215. maddesi gereği, bu işlemlerin doğru bir şekilde kaydedilmesi ve gelir-gider hesaplarıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan denetimde, 2023 yılında hurdaya ayrılan taşınırların satış işlemlerinin eksik kayıtlarla yapıldığı anlaşılmıştır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 mali yılı bilançosunda, satışı gerçekleştirilen hurda varlıkların hala 294 ve 299 hesaplarında tutulmaya devam ettiği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, tespit edilen eksiklikler doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapmış ve ilgili yevmiye kayıtları ile işlemleri tamamlamıştır. Hurdaya ayrılan varlıkların satışından elde edilen gelir ile kayıtlı değerleri arasındaki olumsuz fark, gider hesaplarına aktarılmıştır. Sonuç olarak, maddi duran varlıkların hurdaya ayrılması ve satış işlemlerinin, Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde kaydedilmesi, bilançodaki tutarların doğru ve güvenilir bir biçimde yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılarak Satılan Maddi Duran Varlıkların Satış Sonrası Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına kayıtlı olan hurdalardan satışı yapılanların bu hesap ile Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkışlarının yapılmadığı ve ilgili gelir-gider hesapları ile ilişkilendirilmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 215’inci maddesinde; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değerinin bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu farkın 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedelinin 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarlarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedelinin 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği düzenlenmiştir.
Yapılan denetimde; 2023 yılında hurdaya ayrılan taşınırların satışının 22.01.2024 tarih ve 186 No.lu yevmiye kaydı ile 16.253,40 TL üzerinden 600 ve 800 No.lu hesaplar kullanılarak yapıldığı, ancak Yönetmelik’in yukarıda yer verilen hükmü gereğince 294 ve 299 No.lu hesaplardaki kayıtlı değerlerin ve satış bedeli ile net değer arasındaki olumlu-olumsuz farkların gelir ya da gider hesaplarında gösterilmesi gerekir iken bu kayıtların yapılmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla 2024 mali yılı bilançosunda 294 ve 299 hesaplarında kayıtlı gözüken tutarların içerisinde satışı yapıldığı halde anılan hesaplarda tutulmaya devam edilen hurda varlıklar bulunmaktadır.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemlerin yapıldığı belirtilmiştir.
Söz konusu tespit; kurum tarafından 07.05.2025 tarih ve 2422-2423-2424-2425-24262427-2428-2429-2430-2431-2432 No.lu yevmiye kayıtlarıyla düzeltilmiş ve hurdaya ayrılan varlıkların satışından elde edilen gelir ile varlıkların kayıtlı değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına 126.328,73 TL üzerinden aktarılmıştır.
Sonuç olarak; maddi duran varlıklardan çıkarılıp hurdaya ayrılan ve satışı gerçekleştirilen taşınırların kayıtlarının, Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilerek bilançodaki tutarların doğru ve güvenilir biçimde gösterimi sağlanmalıdır.