|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, hurdaya ayrılarak satılan taşınırların kayıtlardan düşürülmediğini ortaya koymuştur. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na aktarılmasını ve bu varlıkların satışının ardından doğru muhasebe kayıtlarının yapılmasını öngörmektedir. Ancak, yapılan denetim sonucunda, 3.064.667,68 TL değerindeki taşınırların, Makine Kimya Endüstrisi (MKE) Anonim Şirketi’ne satılmasına rağmen, idare kayıtlarından düşülmediği tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu’nun 2021 yılı kesin mizanında, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın 3.096.038,51 TL borç bakiyesi verdiği görülmektedir. Bu durum, idarenin bilançosunda yer alan ve aslında tasarrufunda bulunmayan varlıkların, mali tablolarda fazladan görünmesine yol açmaktadır. İdare, bulgulara katıldığını belirterek gerekli düzeltici işlemleri yapmış olsa da, bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltme etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, artık tasarruf imkânı kalmamış taşınırları kayıtlarından düşmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu adım, mali tabloların doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılarak Satışı Yapılan Taşınırların Kayıtlardan Düşülmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim Kurulunda yapılan denetim sonucunda, hurdaya ayrılarak satışı yapılan taşınırların kayıtlardan düşülmediği görülmüştür.
tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyac ı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 215’inci maddesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmeliğin 215’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde, Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı’nda kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeriyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabı’na alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden birlikte değerlendirildiğinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na aktarılacağı, bunların satılmak suretiyle kayıtlarından çıkarılmasında ise bahsi geçen hesabın alacak çalıştırılacağı, karşılığında ise ilgili hesaplara borç kaydının yapılacağı anlaşılmaktadır.
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının 03.08.2021 tarih ve 184 sayılı yazısı ile Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanakları düzenlenerek hurdaya ayrılan toplam 3.064.667,68 TL değerindeki taşınırın, Makine Kimya Endüstrisi (MKE) Anonim Şirketi Hurda İşletmesi Müdürlüğüne satılarak teslim edildiği hususu Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığına bildirilmiştir.
Yükseköğretim Kurulunun 2021 yılı kesin mizanı incelendiğinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın 3.096.038,51 TL borç bakiyesi verdiği görülmüştür. Bu husus, satışı yapılarak M.K.E A.Ş Hurda İşletmesi Müdürlüğüne teslim edilen taşınırların idare kayıtlarından düşülmediğini göstermektedir. Dolayısıyla aslında idarenin uhdesinde ve tasarrufunda bulunmayan 3.064.667,68 TL kadar varlık, idarenin bilançosunda yer alarak ilgili aktif hesabının mali tablolarda 3.064.667,68 TL kadar fazla gözükmesine neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesi adına idarenin herhangi bir tasarruf imkânı kalmamış olan taşınırları kayıtlarından düşmesi gerektiği değerlendirilmektedir.