|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’nün bazı birimlerinde hurdaya ayrılan maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarından düşülmediğini ortaya koymuştur. Bu varlıklar, çeşitli yollarla elden çıkarılmasına rağmen, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesaplarında izlenmeye devam etmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların bu hesaplarda izlenmesini öngörmektedir. Ancak, bu varlıkların elden çıkarılması durumunda muhasebe kayıtlarından çıkışlarının yapılması gerektiği de belirtilmiştir.
Denetim sonuçları, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’nün muhasebe kayıtlarında, hurdaya ayrılan varlıkların satış veya imha yoluyla elden çıkarıldığına dair herhangi bir çıkış kaydının bulunmadığını göstermektedir. Önceki yıllarda imha edilen veya satılan hurdalar da 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Hesabında hâlâ yer almaktadır. Bu durum, İdarenin mali tablolarında söz konusu hesapların gereğinden fazla görünmesine ve hurda stoğunun net bir şekilde belirlenmesini engellemektedir. Toplam değeri 797.933,36 TL olan hurda varlıkların çıkış kayıtlarının yapılmış olduğu anlaşılmakla birlikte, düzeltme kayıtları 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilecektir. Bu nedenle, hurdaya ayrılan varlıkların kayda alınması, takibi ve çıkışlarının doğru bir şekilde yapılması, mali tabloların güvenilir sonuçlar sunabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrıldıktan Sonra Elden Çıkarılan Maddi Duran Varlıkların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmeye Devam Edilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün bazı birimlerinde kullanılma olanaklarını yitiren ve hurdaya ayrılan taşınırların çeşitli yollarla elden çıkarılmış olmasına rağmen muhasebe kayıtlarından düşülmediği, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı” başlıklı 214’üncü maddesinde, söz konusu Hesabın çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. “Hesabın İşleyişi” başlıklı 215’inci maddesinin ilk fıkrasının (a) bendinde ise; kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının da 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Yine aynı maddenin (b) bendinde de hurdaya ayrılmış bu varlıkların çeşitli yollarla elden çıkarılması hallerinde mevzuatta belirtilen ilgili diğer hesapların da kullanılması suretiyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alacak, amortisman tutarının da 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydı yapılarak muhasebe kayıtlarından düşülmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların hurdaya ayrılmak suretiyle çıkışı yapılarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesi gerekmekte, fakat bu varlıkların çeşitli nedenlerle elden çıkarılması durumunda da muhasebe kayıtlarından çıkışının yapılması önem arz etmektedir.
Ancak Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünün muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde, satış veya imha etmek yoluyla elden çıkarıldığı belirtilmiş olan hurdalara ilişkin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ve 299 Birikmiş Amortisman Hesaplarından yıl içinde herhangi bir çıkış kaydı yapılmadığı, ayrıca önceki yıllarda da imha edilen veya satışı yapılan hurdaların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabında halen tutulmaya devam edildiği görülmüştür.
Hurdaya ayrılarak elden çıkarılan maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edilmesi, hem İdarenin mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının olması gerektiğinden fazla görünmesine yol açmakta hem de İdarenin ne kadar hurda stoğu olduğunun net bir şekilde belirlenmesini engellemektedir.
Kamu idaresi tarafından hurdaya ayrılarak elden çıkarılan ve muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edilen 797.933,36 TL değerindeki hurda varlığa ilişkin çıkış kayıtlarının tamamının yapılmış olduğu anlaşılmış olmakla birlikte düzeltme kayıtları 2024 yılı içerisinde yapıldığından 2023 yılı mali tablolarında hatanın etkisi devam etmektedir.
Bu itibarla, bundan sonraki süreçte hurdaya ayrılan varlıkların kayda alınması, takibi ve çıkışlarının sağlıklı yapılması ve mali tabloların doğru ve güvenilir sonuç sunmasını teminen uygulamanın mevzuatın hükmettiği şekliyle yapılması önem arz etmektedir.