|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların satış işlemi sonrasında muhasebe kayıtlarından çıkışının gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. İnceleme sonucunda, toplam değeri 60.512,00 TL olan 11 adet taşınırın elden çıkarıldığı, ancak bu işlemin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesapları’na herhangi bir kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. Sadece 102 Bankalar Hesabı’na borç ve 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydı yapılmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, hurdaya ayrılan varlıkların muhasebe kayıtlarından çıkarılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çerçevede, elden çıkarılan varlıkların kayıtlı değerinin 294 Hesabı’ndan, birikmiş amortismanlarının ise 299 Hesabı’ndan çıkışının yapılması gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde bu işlemlerin yerine getirilmediği ve dolayısıyla mali tabloların gerçek durumu yansıtmadığı belirlenmiştir. Kamu idaresinin, bulguya ilişkin gerekli işlemlerin yapıldığına dair açıklaması, mevzuata aykırı durumu düzeltmemekte ve 2022 yılı mali tablolarında 294 ve 299 hesaplarının etkisini değiştirmemektedir. Bu durum, idarenin dönem sonu mali tablolarında yanlış bilgi sunulmasına yol açmaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılmış Taşınırların Satış İşleminden Sonra Muhasebe Kayıtlarından Çıkışının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların elden çıkarılmasına rağmen taşınırların ve birikmiş amortismanlarının muhasebe kayıtlarından çıkışının yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 224’üncü maddesinde; çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı hesaba ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 225’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendinde; bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış bedelinin 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç, kayıtlı değerinin bu hesaba alacak kaydedileceği, ayrıca satış değeri 800 Bütçe Gelirleri Hesabı’na alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri gereğince, hurdaya ayrılarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenen varlıkların elden çıkarılmasıyla birlikte kayıtlı değerinin bu hesaptan, birikmiş amortismanlarının ise 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndan çıkışına ilişkin muhasebe kaydının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 60.512,00 TL tutarında 11 adet hurdaya ayrılan taşınırın satış suretiyle elden çıkarıldığı ancak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na herhangi bir muhasebe kaydı yapılmadığı yalnızca 102 Bankalar Hesabına borç 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında bulgu doğrultusunda gerekli işlemlerin yapıldığı ifade edilmişse de mevzuata aykırı duruma yönelik yapılan işlemlerin 2022 yılı mali tablolarında yer alan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ile ile 299 Birikmiş Amortismanlar hesaplarına etkisi bulunmamaktadır.
Bahse konu muhasebe kayıtlarının yapılmaması neticesinde İdare’nin dönem sonu mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş
Amortismanlar Hesabı söz konusu tutar kadar doğruyu ve gerçek durumu yansıtmamaktadır.