|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde yapılan incelemeler, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nde iç denetçi kadrosu oluşturulmasına rağmen bu kadroya atama yapılmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, iç denetimin kamu idarelerinin iç kontrol sisteminin kritik bir parçası olduğunu vurgulamaktadır. İç denetim, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlamak amacıyla bağımsız ve nesnel bir değerlendirme süreci olarak tanımlanmaktadır.
İç denetim faaliyetleri, kamu idarelerinin mali yönetim ve kontrol sistemlerinin etkinliğini artırmak için sistematik bir yaklaşım gerektirmektedir. Bu süreç, üst yöneticilerin stratejik plan ve bütçelerinin belirlenen hedeflere uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasını sağlamayı da kapsamaktadır. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nde, iç denetim biriminin olmaması, kamu idaresinin bu alandaki sorumluluklarını yerine getirmekte zorluk yaşayabileceğini göstermektedir. Kamu idaresinin, iç denetçi atamaları konusunda 5018 sayılı Kanun’un gerekliliklerine uygun hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, mevcut kadrolara sertifikalı adayların atanması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. İç denetim, kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: İç Denetçi Kadrosu İhdas Edilmesine Rağmen İç Denetçi Atanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
2024 yılı personel işlemlerinin incelenmesi neticesinde; iç denetçi kadrosu bulunmasına rağmen, bu kadroya atama yapılmadığı tespit edilmiştir.
Belediyelerin de kapsamında bulunduğu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11, 55, 57, 63 ve 65’inci maddelerinde yer alan düzenlemelere göre, özetle;
İç denetim, kamu idarelerinin iç kontrol sisteminin ayrılmaz bir unsurudur. İç kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemler Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standartlar ve yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenmektedir.
Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşmaktadır.
İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile mali işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır.
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden mahallî idarelerde meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler. Belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir.
İç denetçiler, bakanlıklar ve bağlı idarelerde, üst yöneticilerin teklifi üzerine Bakan, diğer idarelerde üst yöneticiler tarafından sertifikalı adaylar arasından atanır ve aynı usulle görevden alınır. İç denetçilerin kamu idareleri itibarıyla sayıları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
5018 sayılı Kanun’un yukarıda bahsedilen maddeleri birlikte değerlendirildiğinde iç denetimin dolayısıyla da iç denetçinin idarenin malî yönetim ve kontrol sisteminde ne derece önemli bir yer tuttuğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Kocaeli Büyükşehir Belediyesine 9 adet iç denetçi kadrosu tahsis edildiği halde Belediye bünyesinde İç Denetim Birimi ve iç denetçi bulunmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından, iç denetçi atanması konusunda 5018 sayılı Kanun kapsamında gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, mevcut mevzuat kapsamında İdarede bulunan iç denetçi kadrolarına sertifikalı adaylar arasından atama yapılması için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir.