|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerde iç denetim planı ve programının hazırlanmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, iç kontrolün tanımını ve amacını belirlemektedir. İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, iç denetim planının üç yıllık dönemler için hazırlanmasını ve her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre güncellenmesini öngörmektedir. Ayrıca, iç denetim programının da bir yıllık süreyi aşmamak kaydıyla, denetlenecek alanlar ve konularla birlikte oluşturulması gerekmektedir.
Ancak, üniversite iç denetim birimi bu plan ve programları hazırlamamış, dolayısıyla işlevselliğini kaybetmiştir. Bu durum, kurumun mali faaliyetlerinde hataların artma riskini doğurmaktadır. Kamu İdaresi, bu bulguya katıldığını ve düzeltme çalışmaları yürüttüğünü belirtmiş olsa da, 2021 yılı itibarıyla gerekli düzenlemeler yapılmamıştır. İç denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için, mevzuatın gerekliliklerine uygun olarak iç denetim planı ve programının bir an önce hazırlanması elzemdir. |
BULGU: İç Denetim Planı ve İç Denetim Programının Hazırlanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üç yıllık olarak hazırlanması gereken iç denetim planı ve bir yılı geçmemek üzere hazırlanması gereken iç denetim programının hazırlanmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “İç kontrolün tanımı” başlıklı 55’inci maddesinde iç kontrolün tanımı yapılmış olup, “İç kontrolün amacı” başlıklı 56′ ncı maddesinde de iç kontrolün amaçlarının neler olduğu belirtilmiştir.
İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “İç denetim planı” başlıklı 39′ uncu maddesinde:
“(1) İç denetim planı; iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç duyulan işgücü ve diğer kaynakları içerecek şekilde, birim yöneticileriyle görüşülerek ve Kurulca hazırlanan iç denetim stratejik planı da dikkate alınarak, üç yıllık dönemler için hazırlanır. Bu plan, her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gözden geçirilerek, gerektiğinde değiştirilir.”
“İç denetim programı” başlıklı 40’ıncı maddesinde ise:
“(1) En riskli alan ve konulara öncelik verilmek ve denetim maliyeti de dikkate alınmak sureliyle, yöneticiler ve gerektiğinde çalışanlarla görüşülerek iç denetim planıyla uyumlu bir iç denetim programı hazırlanır. Bir yıllık dönemi geçmemek üzere hazırlanacak iç denetim programlarında; denetlenecek alanlar ve konular, iç denetçilerin isimleri belirtilerek, zaman çizelgesine bağlanır. Hazırlanan iç denetim programı üst yönetici tarafından onaylanır. ” denilmektedir.
Söz konusu hükümler uyarınca, üç yıllık dönemler itibariyle, iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla iç denetim planının ve yine iç denetim planına uygun olarak, bir yıllık dönemi geçmemek üzere iç denetim programının hazırlanması gerekmektedir. Üniversite İç Denetim birimince söz konusu plan ve programlar hazırlanmadığı ve iç denetim biriminin işlevsiz bırakıldığı görülmüştür.
İç denetim planı ve programının hazırlanmaması ve mevcut iç denetçinin işlevsiz bırakılması, kurumun mali faaliyetleri ile ilgili olarak hataların artması riskini ortaya çıkarmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldıklarını, bulgu konusunun düzeltilmesi için çalışma yürüttüklerini belirtilmiştir. Ancak konu 2021 yılında düzeltilmemiştir.
Bu itibarla, iç denetim faaliyetlerinin etkin bir biçimde yürütülebilmesi için mevzuatın öngördüğü şekilde iç denetim planı ve programının hazırlanması gerekmektedir.