ÖZET: Üniversitenin iç kontrol sisteminde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, iç kontrol yapılandırma çalışmalarının henüz tamamlanmadığını ortaya koymaktadır. İncelemeler sonucunda, bazı birimlerin çalışma usul ve esaslarını belirten yönergelerin eksik olduğu, idari personel için performans kriterlerinin tanımlanmadığı ve personelin yeterlilik ile performansının yılda en az bir kez değerlendirilmeksizin bırakıldığı belirlenmiştir. Ayrıca, başarılı idari personele ödül verilmesi gibi bir uygulamanın da bulunmadığı gözlemlenmiştir.

5018 sayılı Kanun, mali kontrolün kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanımını sağlamak için gerekli olan kontrol sistemini tanımlamaktadır. Üst yönetici, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinden sorumlu olup, iç kontrol sisteminin yapısı ve işleyişi ilgili mevzuatla belirlenmiştir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, iç kontrol süreçlerinin nasıl yürütülmesi gerektiğine dair standartlar sunmaktadır. Birimlere özgü yönergelerin yayımlanması, görev ve sorumlulukların netleştirilmesine yardımcı olacaktır.

Son olarak, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın güncellenmesi, iç kontrol sisteminin sürekli izlenmesi ve eksikliklerin her yıl tespit edilmesi gerekmektedir. Performans kriterlerinin belirlenmesi, personelin yeterlilik ve performans değerlendirmesinin yapılması, başarılı personele ödül verilmesi ve yetersiz performans gösterenler için hizmet içi eğitim düzenlenmesi, üniversitenin genel verimliliğini artıracaktır.

BULGU: İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Bulunması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanmadığı tespit edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin incelenmesinde;
-Bazı birimlerin çalışma usul ve esaslarını gösteren yönergesinin olmadığı,
-İdari personel için performans kriterlerinin belirlenmediği,
-Personelin yeterliliği ve performansının, yılda en az bir kez değerlendirilmediği,
-Performansı yüksek olan idari personele ödül verilmesi uygulamasının olmadığı,
-Üniversiteye ait Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın en son
tarihinde güncellendiği,
Tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir.
Kanun’un 11’inci maddesine göre, üst yönetici malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinden sorumludur.
İç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’nci maddeleri, ayrıca İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir.
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde de iç kontrolün nasıl olacağı konusunda standartlar ve genel şartlar belirlenmiştir.
Birimlere özgü çalışma usul ve esaslarını gösteren yönergelerin yayımlanması, birimin örgütlenme biçimi ile birimin/personelin görev, yetki ve sorumluluklarını net olarak belirleyecektir. Üniversite, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı en son
tarihinde güncellemiştir. Ancak iç kontrol yapılandırma çalışmalarının tamamlanabilmesi için yeni eylemlerin yanı sıra sürekli hale gelen eylemler de bulunmakta olup iç kontrol sisteminin izlenmesi ve eksikliklerin her yıl tespit edilmesi gerekmektedir. Eylem Planı, değişen şartlara ve uygulama sonuçlarına göre her yıl güncellenmeli ve Eylem Planı formatında üst yöneticiye raporlanmalıdır.
Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “Standart: 3-Personelin yeterliliği ve performansı” bölümünde, personelin performansının değerlendirilmesi konusunda genel şartlar belirlenmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122’nci maddesinde ödül konusu düzenlenmekte ve kamu kurum ve kuruluşlarının, yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, değerlendirme ölçütlerini belirleyebileceği ifade edilmektedir. Performans kriterleri belirlendikten sonra, personelin yeterliliği ve performansının her yıl değerlendirilmesi, başarılı personele ödül verilmesi ve performansı yetersiz personel için hizmet içi eğitim verilmesi, personelin verimini artıracaktır.