|
ÖZET: Üniversitenin iç kontrol sisteminin yapılandırılması sürecinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un 55. maddesi, iç kontrolün idarenin hedeflerine ve mevzuata uygun olarak etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde faaliyetlerin yürütülmesini sağlamak amacıyla oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçler bütünü olduğunu tanımlamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu süreçlerin standartlarını belirleyerek Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü aracılığıyla uygulamaktadır. Ayrıca, 04.04.2024 tarihli İç Kontrol Sistemi İzleme ve Değerlendirme Rehberi ile kamu idarelerinde izleme ve değerlendirme süreçlerine dair görev ve sorumluluklar netleştirilmiştir.
Yapılan incelemelerde, üniversitenin iç kontrol sisteminde çeşitli eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin eksikliği, insan kaynakları politikasının oluşturulmaması ve kurumsal risklerin belirlenmemesi gibi sorunlar, etkin bir risk yönetiminin sağlanamadığını göstermektedir. Ayrıca, iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesinin yapılmadığı ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu süreçlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, 2025 yılında iç kontrol standartlarına uyum çalışmalarına başlayacağını ve 2026 yılından itibaren bu süreçlerin kapsamlı bir şekilde yürütüleceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, İç Kontrol Sistemi İzleme ve Değerlendirme Rehberi çerçevesinde İKMUB tarafından yapılacak değerlendirmeler göz önünde bulundurularak, üniversitenin iç kontrol sistemindeki eksikliklerin acilen giderilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde; iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü olarak tanımlanmıştır. Söz konusu maddede ilavaten; “Görev ve yetkileri çerçevesinde, mali yönetim ve kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir, geliştirilir ve uyumlaştırılır.” hükmüne yer verilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı maddede yer alan görevlerini, Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan İç Kontrol Merkezi Uyumlaştırma Birimi (İKMUB) aracılığıyla yürütmektedir.
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde de iç kontrolün nasıl olacağı konusunda standartlar ve genel şartlar belirlenmiştir. Buna ek olarak Bakanlık Makamının 04.04.2024 tarihli ve 3036727 sayılı onayı ile İç Kontrol Sistemi İzleme ve Değerlendirme Rehberi yürürlüğe konulmuştur. Rehber kapsamında kamu idarelerinde üst yönetici, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, strateji geliştirme birimleri, harcama yetkilileri ve iç denetim biriminin izleme ve değerlendirme sürecinde görev ve sorumlulukları belirlenmiştir. Rehberde İKMUB’nin, kamu idarelerindeki iç kontrol uygulamalarını değerlendirme faaliyetlerini düzenli izleme ve yerinde değerlendirme olmak üzere iki şekilde yürüteceği belirtilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin incelenmesinde;
– Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlenmediği,
– İnsan kaynakları politikasının oluşturulmadığı,
-Kurumsal riskler ile iç kontrol risklerinin belirlenmediği, belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi kapsamında herhangi bir çalışma yapılmadığı ve bu nedenle kurumsal risk yönetiminin etkin olarak sağlanamadığı,
-İç kontrol sisteminin yılda en az bir kere değerlendirilmediği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna ilişkin süreçlerin tamamlanmadığı,
tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek; 2025 yılında kamu iç kontrol standartlarına uyum çalışmalarının başlatılması, yürütülmesi ve izlenmesine ilişkin usul ve esasların belirleneceği ve 2026 yılından itibaren iç kontrol süreçlerine ilişkin iş ve işlemlerin kapsamlı olarak yürütüleceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; İç Kontrol Sistemi İzleme ve Değerlendirme Rehberi ile başlayan yeni süreçte İKMUB tarafından iç kontrol uygulamalarının değerlendirmeye tabi tutulacağı da göz önüne alınarak; Üniversitece iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik yukarıda yer verilen eksikliklerin biran önce tamamlanması gerekmektedir.