|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili mevzuat çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması ve izlenmesi aşamalarında yetersizlikler gözlemlenmiştir. Üst yöneticilerin mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinden sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen, gerekli kontrol faaliyetlerinin ve risk değerlendirmelerinin yapılmadığı ortaya çıkmıştır.
Denetim sırasında, iç kontrol risklerinin belirlenmediği ve kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik adımların atılmadığı saptanmıştır. Ayrıca, iç kontrol sisteminin yıllık değerlendirilmesi ve sonuçlarının raporlanması kararı alınmış olmasına rağmen, bu uygulamanın hayata geçirilmediği anlaşılmaktadır. İç denetim biriminin de iç kontrol sistemine dair herhangi bir denetim çalışması gerçekleştirmediği belirlenmiştir. Üniversite yönetimi, iç kontrol süreçlerine ilişkin bazı işlemler gerçekleştirmiş olsa da, mevcut eksikliklerin giderilmesi için daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu eksikliklerin ortadan kaldırılması, iç kontrol sisteminin etkinliğini artıracak ve kurumun mali yönetiminde iyileşmelere yol açacaktır. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
– İdarenin hiçbir iç kontrol riskini belirlemediği,
– İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği,
– İç kontrol sisteminin yılda en az bir defa değerlendirilip sonuçlarının İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanması kararı alınmış olmasına karşın henüz uygulamaya geçilmediği,
– İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin herhangi bir denetim çalışmasının mevcut olmadığı,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu İdaresince söz konusu hususların düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.