|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması ve izlenmesi aşamalarında yetersizlikler olduğu belirlenmiştir. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinden sorumlu olduğu, ancak bu sorumlulukların tam anlamıyla yerine getirilmediği görülmüştür. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberler doğrultusunda, iç kontrol sistemlerinin uyumlu hale getirilmesi için gerekli eylem planlarının oluşturulması gerektiği vurgulanmıştır.
Üniversitenin iç kontrol sistemine ilişkin incelemelerde, insan kaynakları politikalarının belirlenmiş olmasına rağmen uygulamada eksiklikler olduğu, hassas görevlere dair prosedürlerin tam olarak oluşturulmadığı ve iç kontrol risklerinin yeterince tanımlanmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi için gereken kontrol faaliyetlerinin yetersiz kaldığı ve iç kontrol sisteminin güncellenmesi gereken noktaların olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, iç kontrol sistemindeki eksikliklerin giderilmesi, sistemin etkinliğini artıracak ve kamu idaresinin mali yönetiminde daha sağlam bir yapı oluşturacaktır. Üniversite yönetimi, mevcut eksikliklerin farkında olup, 2025 yılına kadar gerekli çalışmalara devam edeceğini bildirmiştir. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının belirlendiği ancak uygulamaya tam olarak geçilmediği,
Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin tam olarak belirlenmediği, uygulamada eksiklikler bulunduğu,
İdarece iç kontrol risklerinin tanımlanmasıyla ilgili bazı çalışmalar yapılmış olmakla beraber iç kontrol risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların henüz tamamlanmadığı,
İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumlularının kısmen belirlenmiş olmasına rağmen, bu faaliyetlerin iç kontrol risklerinin tam olarak belirlenmemesi nedeniyle yetersiz kaldığı,
İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sisteminin, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunda güncelleme yapılacak olması nedeniyle değerlendirilmediği,
Kamu idaresi iç kontrol eylem planının 2024 yılı itibarıyla var olan eksikliklerin gözden geçirilmesi suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan ve yukarıda belirtilen “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge hükümlerine göre tamamlanmadığı,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, iç kontrole ilişkin eksiklikler hakkında çalışmaların yapıldığı ve 2025 yılında yayınlanan Kamu İç Kontrol Yönetmeliği Hükümleri Doğrultusunda çalışmalara devam edileceği bildirilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.